Tag Archives: ιστορία

Εικόνα

Υπόθεση Οτσαλάν: Μια προδοσία που παραμένει ατιμώρητη!

http://bit.ly/2rR1N27

Εκείνο το απόγευμα της 15ης Φεβρουαρίου του 1990, η θερμοκρασία έξω από την ελληνική
πρεσβευτική κατοικία στο Ναϊτόμπι ήταν πάνω από 23 βαθμούς. Η σειρά των αυτοκινήτων που είχαν παρκάρει και οι κουστουμαρισμένοι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών της Κένυας και όχι μόνο όπως αποδείχτηκε μετά έδειχνε ότι κάτι σημαντικό λάμβανε χώρα την δεδομένη στιγμή. Η εμφάνιση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν μαζί με τις συντρόφους του του PΚΚ, τον έλληνα πρεσβευτή Γιώργο Κωστούλα και τον ταγματάρχη της ΕΥΠ Σάββα Καλεντερίδη, ανέβασε κι άλλο την ένταση που ήδη υπήρχε.

Ο ηγέτης των Κούρδων είχε αντοπιστεί στην Κένυα και δεν μπορούσε πλέον να παραμείνει στην χώρα, πρωταγωνιστής σε ένα πολιτικό και κατασκοπευτικό θρίλερ,που διαρκούσε ήδη τέσσερις μήνες. Όταν πάει να επιβιβαστεί στο αυτοκίνητο, ο Σάββας Καλεντερίδης και ο Γιώργος Κωστούλας επιμένουν να πάνε μαζί του, αλλά οι Κενυάτες το αρνούνται κατηγορηματικά. Τα νεύρα όλων έχουν σπάσει, ανταλάσσονται αρκετά «γαλλικά» αλλά τελικά ο Άπο σφραγίζει κατά κάποιο τρόπο την μοίρα του, όταν δέχεται να μπει μόνος του στο αυτοκίνητο. Η πομπή για το αεροδρόμιο Γιόμο Κενυάτα ξεκινάει, αλλά το αυτοκίνητο μετον Κούρδο ηγέτη, κόβει κάποια στιγμή απότομα δεξιά και απομακρύνεται. Όταν ο Καλεντερίδης και ο Κωστούλας μαζί με τις συντρόφους του Οτσαλάν φτάνουν, ο Απο δεν είναι πουθενά, έχει κυριολεκτικά εξαφανιστεί. Την επόμενη ώρα εκτυλίσσονται δραματικές στιγμές με τους εναπομείναντες πρωταγωνιστές ενός θρίλερ που συντάραξε την Ελλάδα, όταν έγινε γνωστό με ποιο τρόπο είχε την κατάληξη που είχε. Όταν φεύγουν βλέπουν να απογειώνεται ένα lear jet και ο Καλεντερίδης λέει: «Σε αυτό το αεροπλάνο είναι ο Άπο. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα προσγειωθεί στην Τουρκία».

Την ίδια στιγμή μέσα στο αεροπλάνο, πράκτορες της ΜΙΤ με μπαλακλάβες -σ.σ. πρόκειται για την Τουρκική Υπηρεσία Πληροφοριών-πανηγυρίζουν και φωτογραφίζουν τον Οτσαλάν με δεμένα χέρια και απλανές βλέμμα. Ο ταγματάρχης Αμπντουλάχ Σοϊλουόγλου που ήταν ο επικεφαλής του κλιμακίου είπε την περίφημη φράση «Καλώς ήρθες πίσω στην πατρίδα». Η αρπαγή του Άπο είχε συντελεστεί…

Αναζητώντας μια πατρίδα

Το πρωινό της 9ης Οκτωβρίου του 1998, ο άνδρας που παραδίδει το διαβατήριό του για έλεγχο στο γκισέ του αεροδρομίου της Δαμασκού, είναι ήρεμος, σχεδόν χαμογελαστός. Ο αστυνομικός ελέγχει το όνομα Αμπντουλάχ Σαρικούρτ που αναγράφεται στο ταξιδιωτικό έντυπο και συγκρίνει την φωτογραφία με τον άνδρα που στέκεται μπροστά του. Το σφραγίζει, του το δίνει και ο τελευταίος απομακρύνεται για την αίθουσα αναχωρήσεων και την πύλη από όπου θα αναχωρήσει η πτήση Δαμασκός-Στοκχόλμη με ενδιάμεσο σταθμό την Αθήνα.

Χωρίς να το γνωρίζει ο Σύριος αστυνομικός «σφραγίζει» ταυτόχρονα με την βίζα εξόδου και την μοίρα του Αμπντουλάχ Σαρικούρτ, το διαβατήριο του οποίου είναι πλαστό όπως και το επίθετο που αναγράφεται σε αυτό. Ο άνδρας που λίγες ώρες αργότερα προσγειώνεται στην Αθήνα, μαζί με άλλα τρία άτομα είναι ο κυνηγημένος ηγέτης του ΠΚΚ, Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Εκεί, στις αίθουσες του παλιού Ανατολικού αεροδρομίου, αρχίζει το θρίλερ που τελείωσε στις 15 Φεβρουαρίου του 1999, σε ένα άλλο αεροδρόμιο, αυτό του Ναϊρόμπι, όταν ο Οτσαλάν «επιβιβάζεται» σε ένα μικρό lear jet, που περίμενε με τις μηχανές αναμμένες.
Όμως εκείνο το πρωί του Οκτώβρη στην Αθήνα, ο Οτσαλάν ήταν ένας «κυνηγημένος», που προσγειώθηκε σαν βραδυφλεγής βόμβα στα χέρια της ΕΥΠ. Ο τότε αρχηγός της Χαράλαμπος Σταυρακάκης ήταν αυτός που ενημέρωσε τον αποσπασμένο στην Υπηρεσία ταγματάρχη Σάββα Καλεντερίδη, ότι ο Οτσαλάν έρχεται στην Αθήνα.

Οι δύο άνδρες πάνε μαζί στο αεροδρόμιο και ο Καλεντερίδης που ήξερε προσωπικά τον Οτσαλάν τον αναγνωρίζει στην αίθουσα αφίξεων, μιλάει για λίγα λεπτά μαζί του και ενημερώνει τον αρχηγό του. Ο ηγέτης του PKK μαζί με την συνοδεία του οδηγούνται σε ειδικό δωμάτιο που «στεγανοποιείται» από στελέχη της ΕΥΠ και εκεί αρχίζει ένα σκληρό διαπραγματευτικό παζάρι ανάμεσα στον Άπο και τον Σταυρακάκη.
Ο πρώτος λέει ότι ήρθε με την έγκριση της ελληνικής κυβέρνησης-κάτι που δεν ήταν αλήθεια-και ο αρχηγός της ΕΥΠ του ξεκαθαρίζει ότι η παρουσία του προκαλεί μείζον πρόβλημα για την ηγεσία της χώρας.

Μετά από ώρες έντονων συζητήσεων οι Κούρδοι συνοδοί του που αναζητούσαν εναλλακτικές κανονίζουν να ταξιδέψει ο Οτσαλάν στην Ρωσία χάρη σε μια πρόσκληση του Αλεξέι Μιτροφάνοφ της Ρωσικής Δούμας. Ο Καλεντερίδης τον ακολουθεί σε αυτό το ταξίδι μετά από αίτημα του Άπο στο οποίο συναινεί ο Σταυρακάκης και δένει έκτοτε άρρηκτα την μοίρα του με αυτήν του Κούρδου ηγέτη.

Διαβάστε επίσης: Οι πράκτορες της CIA που πιάστηκαν στην Κυψέλη ζουν ανάμεσά μας

Ο τελευταίος θα παραμείνει για λίγο μόνο διάστημα στην Ρωσία και μετά θα μεταβεί στην Ιταλία, όμως τελικά ούτε εκεί θα βρει ησυχία, αφού οι Τούρκοι πιέζουν αφόρητα την τότε κυβέρνηση Νταλέμα να τον διώξει. Ο υπουργός προεδρίας της κυβέρνησης Σημίτη, Αλέκος Παπαδόπουλος του στέλνει μέσω του καθηγητή της Παντείου Χριστόφορου Γιαλουρίδη ένα πολύ σημαντικό μήνυμα. Σύμφωνα με τον Παπαδόπουλο ο Οτσαλάν δεν έπρεπε να φύγει επ’ ουδενί από την Ιταλία αφού κατά την γνώμη του και σύμφωνα με την πληροφόρηση που είχε από την CIA, όποιο αεροπλάνο σηκωθεί από την Ρώμη θα καταλήξει στην Άγκυρα. Μετά από ένα μήνα παραμονής στην Μόσχα και δύο μήνες στην Ιταλία, ο Οτσαλάν πετάει ξανά για την Μόσχα και μετά στην Αγία Πετρούπολη αλλά οι Ρώσοι πλέον δεν επιθυμούν την παραμονή του. Έτσι, παίρνει την απόφαση να έρθει ξανά στην Ελλάδα…

Ναϊρόμπι: Κυκλωμένος από πράκτορες

Την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου του 1999, το αεροπλάνο που μεταφέρει τον Οτσαλάν και την συνοδεία του από την Αγία Πετρούπολη, προσγειώνεται ξανά στο Ανατολικό αεροδρόμιο. Μετά τις πρώτες ώρες και την προσωρινή εγκατάσταση του ηγέτη των Κούρδων στο σπίτι του Αντώνη Ναξάκη ο οποίος έπαιξε σημαίνοντα ρόλο στην δεύτερη άφιξή του, αρχίζουν ξανά οι πιέσεις από τον Σταυρακάκη να φύγει ο Οτσαλάν από την Ελλάδα.

Την ίδια στιγμή η ΜΙΤ ενημερώνεται πιθανότατα από τον σταθμό της CIA στην Αθήνα, ότι ο Οτσαλάν βρίσκεται στην Ελλάδα και παρακολουθεί πλέον στενά τις καταιγιστικές εξελίξεις. Όταν ο Χαράλαμπος Σταυρακάκης προτείνει στον ηγέτη των Κούρδων να πετάξει για την Κένυα, ξεκινάει για τα καλα το κατασκοπευτικό θρίλερ με τις πολιτικές προεκτάσεις που σημάδεψε την χώρα μας. Οι απονενοημένες ενέργειες της πολιτικής ηγεσίας στέλνουν αρχικά τον Οτσαλάν πίσω στην Ρωσία που δεν τον δέχεται στο έδαφός της.

Επιστρέφει μαζί με τον πράκτορα της ΕΥΠ Σάββα Καλεντερίδη και τους ανθρώπους του στην Αθήνα στις τρεις και μισή τα ξημερώματα της 1ης Φεβρουαρίου. Μετά από δύο ώρες αναχωρεί ξανά με εντολή του αρχηγού της ΕΥΠ και προσγειώνεται στην Κέρκυρα με τον Καλεντερίδη να μην ρωτάει τίποτε και απλά να εκτελεί τις εντολές που του δίνουν. Με ένα αυτοκίνητο οδηγούνται στον σταθμό της ΕΥΠ που υπάρχει στο νησί, ενώ το νέο έχει ήδη αρχίζει να κυκλοφορεί σε κανάλια και εφημερίδες.

Παρά τις συνεχείς πιέσεις να μεταβεί στην Κένυα, ο Οτσαλάν το σκέφτεται, αφού η συγκεκριμένη χώρα είναι άντρο πρακτόρων της CIA και του FBI, λόγω τρομοκρατικών ενεργειών κατά των ΗΠΑ που είχαν λάβει χώρα τους πρότερους μήνες. Όταν ο Σταυρακάκης λέει στον Καλεντερίδη να πείσει τον Άπο τονίζει στον ταγματάρχη ότι το ελληνικό κράτος εγγυάται για την ζωή του και έτσι ο Οτσαλάν λέει το ναι.

Εν τω μεταξύ οι δημοσιογράφοι και τα κανάλια σπεύδουν στην Κέρκυρα για το μεγάλο λαβράκι, και o αποσπασμένος στην ΕΥΠ αστυνόμος Τζοβάρας που βρίσκεται στο νησί διατάζει συσκότιση του αεροδρομίου, με αποτέλεσμα το περίφημο τροχαίο στο φτερό του Falcon. Τελικά η απογείωση θα γίνει λίγες ώρες αργότερα από τον Άραξο με άλλο αεροσκάφος, το οποίο στις 2 Φεβρουαρίου του 1999, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Γιόμο Κενυάτα του Ναϊρόμπι. Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος μόλις έχει αρχίσει…

Οι δραματικές εξελίξεις

Ο πρέσβης της Ελλάδας στην Κένυα είναι ο Γιώργος Κωστούλας, ο οποίος περιμένει σύμφωνα με τα όσα του έχει πει γραμματέας της πρεσβείας, περιμένει κάποιον υψηλό Σέρβο αξιωματούχο για ολιγοήμερη φιλοξενία κατά παράκληση του Θεόδωρου Πάγκαλου, τότε υπουργού Εξωτερικών. Το πρώτο σοκ έρχεται όταν αντικρίζει τον Έλληνα πράκτορα που του συστήνεται: «Καλεντερίδης Σάββας, ταγματάρχης του Ελληνικού Στρατού αποσπασμένος στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών». Πριν προλάβει να συνέλθει ο μυστακοφόρος πράκτορας του συστήνει τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Από εκείνη την στιγμή ξεκινάει ένα αλλοπρόσαλλο δράμα, στο οποίο εμπλέκονται άμεσα οι δύο διπλωμάτες και ο πράκτορας της ΕΥΠ, με κύριους πρωταγωνιστές τον Πάγκαλο, τον αρχηγό της ΕΥΠ και κάποιους επιτελικούς, που δίνουν εντολές από την Αθήνα. Παρά το γεγονός ότι οι πρώτες δύο ημέρες κυλούν ήρεμα, σύντομα αρχίζουν τα όργανα. Οι Κενυάτες ζητούν από τον Κωστούλα να δει τον γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών Καθουρίμα, ενώ ο γραμματέας της Αμερικάνικης πρεσβείας τηλεφωνεί στον Διακοφωτάκη και του ζητάει συνάντηση.

Ο Καλεντερίδης μεταβαίνει στο αεροδρόμιο για να πετάξει προς Νότιο Αφρική, αλλά παρεμποδίζεται ευγενικά και με συνεχείς ελέγχους ώστε να χάενει τελικά το αεροπλάνο. Η πίεση εντείνεται όταν ο Παπαιωάννου-στενός συνεργάτης του Πάγκαλου-ζητάει από τον Καλεντερίδη να πει στον Οτσαλάν να εγκαταλείψει την πρεσβευτική κατοικία χωρίς καμία εγγύηση για την ζωή του και να πάει όπου θέλει.
Ο Κούρδος ηγέτης αναφερόμενος στην Ελλάδα κάνει λόγο για κράτος-κωμωδία και ζητάει επίσημα πολιτικό άσυλο, προκαλώντας πανικό στην κυβέρνηση. Με εξαίρεση το σαββατοκύριακο 6-7 Φεβρουαρίου και τις δύο επόμενες ημέρες η ένταση ανεβαίνει συνεχώς για να κορυφωθεί στις 13 Φεβρουαρίου.

Ο Σταυρακάκης είναι εκτός εαυτού. Ζητάει τηλεφωνικά από τον Καλεντερίδη να πετάξει έξω τον Οτσαλάν και την συνοδεία του και όταν ο πράκτορας της ΕΥΠ επικαλείται αδυναμία εκτέλεσης της εντολής του ξεσπάει λέγοντάς του ότι δεν εφαρμόζει και δεν εκτελεί τις εντολές.
Τρεις υπουργοί και ο αστυνόμος Μιχάλης Τζοβάρας ουρλιάζουν για άμεση εκδίωξη του Άπο από την πρεσβεία, χρησιμοποιώντας ένας από αυτούς ακόμη και φράσεις πεζοδρομίου. Όταν ο Παπαιωάννου ζητάει από τον Κωστούλα να προσλάβει ντόπιους μπράβους για να γίνει η δουλειά, ο τελευταίος μένει άφωνος και αρνείται κατηγορηματικά να κάνει κάτι τέτοιο. Η ΕΥΠ θα στείλει τελικά τέσσερις άνδρες της εν είδη «θιάσου» για να προχωρήσουν στην εκδίωξη του Οτσαλάν από την ελληνική πρεσβεία, με επικεφαλής τον αστυνόμο Μπόμπο.

Η αρπαγή του Άπο

Ο τελευταίος θα διαπιστώσει αμέσως μόλις φτάνει και μετά την ενημέρωσή του από τον Καλεντερίδη, ότι μια τέτοια επιχείρηση θα είχε ολέθρια αποτελέσματα, ενώ ενημερώνει τον πρέσβη ότι θα πρέπει να του βρει όπλα και λεφτά. Τελικά αφού μιλάει με τον Σταυρακάκη αποχωρεί με τους άνδρες του για το ξενοδοχείο του, όμως θα συλληφθεί από τις Κενυατικές αρχές ασφαλείας μαζί με τους υπόλοιπους του «θιάσου» και θα περάσουν κάποια δύσκολα 24ωρα στην φυλακή. Την ίδια στιγμή οι Κενυάτες διαβεβαιώνουν ότι επιθυμούν να βοηθήσουν στο να εγκαταλείψει ο Οτσαλάν την χώρα σε συνεργασία με την Ελλάδα και δίνουν τελεσίγραφο μέχρι τις πέντε και μισή το απόγευμα.
Τονίζουν ότι αν δεν γίνει αυτό, την ευθύνη για τα όσα θα συμβούν την νύχτα θα έχουν η Ελλάδα και ο Άπο, ο οποίος όταν ενημερώνεται και παρά τις αντιρρήσεις των δικών του δέχεται την μοιραία λύση.

Το κονβόι των αυτοκινήτων ετοιμάζεται αλλά οι Κενυάτες δεν επιτρέπουν στους Κωστούλα και Καλεντερίδη να μπουν στο αυτοκίνητο που επιβιβάζεται ο Κούρδος ηγέτης. Τελικά μπαίνουν σε άλλο και η διαδρομή για το αεροδρόμιο ξεκινάει. Κάποια στιγμή σε ένα φανάρι, το αυτοκίνητο με τον Άπο εξαφανίζεται και όταν οι Καλεντερίδης-Κωστούλας φτάνουν όλα έχουν πια δρομολογηθεί. Ακολουθούν στιγμές απόγνωσης για όλους, ενώ ο πρέσβης που είχε μπει μέσα στο κτήριο βγαίνει λέγοντας στον Καλεντερίδη «Σάββα δεν υπάρχει τίποτε. Καλύτερα να μην ρωτάμε κανένα και εξευτελιζόμαστε».

Όταν επικοινωνεί με την Αθήνα, η εντολή είναι να εξαφανιστούν και να παρατήσουν τους συντρόφους του Κούρδου ηγέτη εκεί, στην μέση του πουθενά. Προς τιμή τους δεν θα το κάνουν, αλλά θα επιστρέψουν μαζί τους στην πρεσβευτική κατοικία. Την ίδια στιγμή οι πράκτορες της MIT με τις μπαλακλάβες βιντεοσκοπούσαν τον δεμένο Οτσαλάν, ο οποίος φαινόταν ήρεμος. Όπως έγινε γνωστό του είχαν χορηγήσει ηρεμιστικά χάπια, στο πιο πικρό ταξίδι της ζωής του, που συνεχίζεται έκτοτε πίσω από τα σίδερα ενός κελιού στο νησάκι Ίμραλι.
Εκεί που φυλάσσεται από ένα μικρό στρατό, ο ένας και μοναδικός κρατούμενος, που εδώ και δεκαεννιά χρόνια ζει την κατάληξη του θρίλερ που άρχισε να εκτυλίσσεται τον Οκτώβριο του 1998, σε μια αίθουσα αφίξεων του Ανατολικού Αερολιμένα της Αθήνας…

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Πώς απεικονίζονταν στις τοιχογραφίες κατά την εποχή του χαλκού οι γυναίκες ανά την Ελλάδα;

http://bit.ly/375cM8b

Έχουν θέση ο βαλές και η ντάμα σε μια βυζαντινή τράπουλα; Τα παραπάνω ερωτήματα δεν προέρχονται από κάποιο μάθημα ιστορίας,
μπορούν όμως να απαντηθούν παίζοντας τα
εκπαιδευτικά παιχνίδια ενός
ιδιαίτερου «Σκαντζόχοιρου» που κάνει τη φωλιά του στην Αθήνα.

Ποια είναι τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της μινωικής ή της μυκηναϊκής περιόδου; Πώς απεικονίζονταν στις τοιχογραφίες κατά την εποχή του χαλκού οι γυναίκες ανά την Ελλάδα; Έχουν θέση ο βαλές και η ντάμα σε μια βυζαντινή τράπουλα; Πώς έβλεπαν οι φιλέλληνες και ξένοι περιηγητές την Αθήνα του 19ου αιώνα; Θα μπορούσες να ξαναχτίσεις από την αρχή τα μνημεία της Κωνσταντινούπολης, αν αγόραζες τα οικόπεδά τους;

Ιστορία και ψυχαγωγία
Με στόχο την προώθηση του ελληνικού πολιτισμού μέσω του σχεδιασμού και της παραγωγής εκπαιδευτικών παιχνιδιών υψηλής ποιότητας, που βασίζονται σε αρχαιολογικά ευρήματα και γεγονότα από την προϊστορική μέχρι τη νεότερη εποχή του ελλαδικού χώρου, η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «Σκαντζόχοιρος» επιχειρεί να αναδείξει την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά της χώρας μας με έναν τρόπο που συνδυάζει κυριολεκτικά το τερπνόν μετά του
ωφελίμου.

Νέοι σχεδιαστές και εικονογράφοι, σε συνεργασία με ιστορικούς και αρχαιολόγους, αναπτύσσουν για την «Σκαντζόχοιρος» μια μεγάλη ποικιλία εκπαιδευτικών παιχνιδιών, όπως
πρωτότυπα επιτραπέζια, βιβλία ζωγραφικής, κάρτες μνήμης, κούκλες και ηλεκτρονικά/ψηφιακά παιχνίδια. Σχεδιασμένα για κάθε ηλικία, τα παιχνίδια της «Σκαντζόχοιρος» καλούν τους παίκτες να διευρύνουν τη δημιουργικότητα, τη φαντασία, την περιέργεια και τους ορίζοντες τους, συνδέοντάς τους με γνώσεις, τοποθεσίες και θεσμούς της ιστορίας.

Εξωστρέφεια
Από το σχεδιασμό μέχρι την ανάπτυξη και την παραγωγή των παιχνιδιών της, η «Σκαντζόχοιρος» συνεργάζεται σε κάθε στάδιο με Έλληνες επαγγελματίες και κατασκευαστές παιχνιδιών, υποστηρίζοντας την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία στη χώρα μας. Ταυτόχρονα, ενισχύει την προσφορά των εκπαιδευτικών παιχνιδιών προς το καταναλωτικό κοινό, αναπτύσσοντας ένα ευρύ δίκτυο σημείων πώλησης σε μουσεία, βιβλιοπωλεία και άλλους πολιτιστικούς χώρους. Το ελληνικό πνεύμα όμως δεν περιορίζεται εδώ. Τα παιχνίδια και οι ιστορικές πληροφορίες που τα συνοδεύουν είναι επίσης διαθέσιμες στην αγγλική και γαλλική γλώσσα, ενώ μέσω του e-shop η «Σκαντζόχοιρος» φέρνει την ελληνική ιστορία πιο κοντά στο διεθνές κοινό που αγαπά τα παιχνίδια.

Κοινωνική ευθύνη
Όραμα των δημιουργών της «Σκαντζόχοιρος» είναι τα εκπαιδευτικά και πρωτότυπα αυτά παιχνίδια να γίνουν προσιτά σε ένα όσο το δυνατόν πιο ευρύ κοινό, και για το λόγο αυτό σχεδιάζονται ενέργειες κοινωνικής απεύθυνσης που θα δώσουν την ευκαιρία σε παιδιά από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες να τα αποκτήσουν.

Ένας Σκαντζόχοιρος δίπλα σου
Στο χώρο της «Σκαντζόχοιρος» στο κέντρο της Αθήνας, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν και να παίξουν με άνεση τα παιχνίδια πριν τα αγοράσουν, αλλά και να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά εργαστήρια και εκδηλώσεις σχετικά με το ιστορικό περιεχόμενο των παιχνιδιών. Παράλληλα, οι γονείς και οι συνοδοί των παιδιών μπορούν να απολαύσουν τον καφέ τους, όσο εκείνα μαθαίνουν την ιστορία, παίζοντας!

Η ιδρυτική ομάδα της «Σκαντζόχοιρος Κοιν.Σ.Επ.» αποτελείται από την αρχαιολόγο Κατερίνα Δελούκα, τον σχεδιαστή Αντώνη Δημόπουλο, τον πληροφορικάριο Χρήστο Μπαϊραμίδη, την ιστορικό των επιστημών Ντόρα Οικονομίδου, τον αρθρογράφο Λουκά Σταμέλλο και την παιδαγωγό Φωτεινή Συραγάκη. Στην πορεία προστέθηκαν πολλοί και πολύτιμοι συνεργάτες, όπως η κοινωνική λειτουργός Βαλεντίνα Γιαννακοπούλου και οι καλλιτέχνες, σχεδιαστές και γραφίστες Γιάννης Αντωνόπουλος, Βανέσσα Ιωάννου, Χριστιάννα Λεωνάκη και Ελευθερία Λιθαδιώτη. Τέλος, η «Σκαντζόχοιρος» δεν θα είχε ξεκινήσει χωρίς την ανεκτίμητη συμβολή του τυπογραφείου «Γ. Αργυρόπουλος Ε.Π.Ε.».

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Τουρκία: Η επιμονή της να διαστρεβλώνει την ιστορία δεν αρμόζει σε σύγχρονο κράτος

http://bit.ly/36OlGqk


Η Αθήνα καλεί, επίσης, την Άγκυρα να αναλογιστεί τις ιστορικές της ευθύνες, ιδιαίτερα αναφορικά με τη συμπεριφορά της έναντι της ελληνικής μειονότητας – Η Τουρκία έφτασε
στο σημείο να κατηγορήσει την Ελλάδα ότι εξόντωνε συστηματικά Τούρκους και Μουσουλμάνους κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Απάντηση στην Άγκυρα για την οποία λέει ότι προχωρά σε διαστρέβλωση της ιστορίας εξέδωσε το υπ. Εξωτερικών μετά την προκλητική ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ στην οποία η Τουρκία φτάνει στο σημείο να κατηγορήσει την Ελλάδα ότι εξόντωνε συστηματικά Τούρκους και Μουσουλμάνους κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας καθώς και ότι «τις ίδιες απάνθρωπες πρακτικές εφαρμόζει και σήμερα στη μειονότητα στη δυτική Θράκη».

Στην ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών καλεί, επίσης, την Τουρκία «να αναλογιστεί τις ιστορικές της ευθύνες, ιδιαίτερα αναφορικά με τη συμπεριφορά της έναντι της ελληνικής μειονότητας».

Η ανακοίνωση του ελληνικού ΥΠΕΞ έχει ως εξής:

Η επιμονή της Τουρκίας να διαστρεβλώνει την Ιστορία δεν αρμόζει σε ένα σύγχρονο κράτος.

Την καλούμε να αναλογιστεί τις ιστορικές της ευθύνες, ιδιαίτερα αναφορικά με τη συμπεριφορά της έναντι της ελληνικής μειονότητας.

Ας ακολουθήσει το παράδειγμα της Ελλάδας και ας εργαστεί επιτέλους για την εδραίωση σχέσεων καλής γειτονίας στην περιοχή μας και, βέβαια, της ευρωπαϊκής της προοπτικής.

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών έχει ως εξής:

Διαπιστώνουμε ότι η Ελλάδα συνεχίζει να παίρνει θέση δίπλα σε εχθρικούς κύκλους προς την Τουρκία και να υποστηρίζει τις εις βάρος της χώρας μας αβάσιμες απόψεις τους και τους ισχυρισμούς τους.

Δεν ξεχάσαμε ποτέ τα βασανιστήρια της Ελλάδας προς τους Τούρκους και τους άλλους Οθωμανούς πολίτες κατά τη διάρκεια της ιστορίας. Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα εξολόθρευε συστηματικά Τούρκους και Μουσουλμάνους σε αυτή την περιοχή κατά τη διάρκεια της ανεξαρτησίας της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά και έπειτα.

Ακόμη και σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να υιοθετεί απάνθρωπες πρακτικές απέναντι στην τουρκική μειονότητα στη χώρα της και να φυλακίζει ακόμη και μουφτήδες επειδή προσεύχονται τις Παρασκευές.

Η Τουρκία πιστεύει ότι τα διδάγματα που πρέπει να λαμβάνονται από την ιστορία πρέπει να είναι διδάγματα ειρήνης και αδελφοσύνης κι όχι έχθρας, και οπωσδήποτε να υπάρχει επίγνωση της ιστορικής πραγματικότητας.

Με αυτή την ευκαιρία, υπενθυμίζουμε ότι η στήριξη ενεργειών κατά της χώρας μας δεν θα ωφελήσει την Ελλάδα. Την καλούμε να είναι υπέρ των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών και να συμπεριφέρεται πιο υπεύθυνα, καθώς αυτός είναι ο μόνος τρόπος για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ευημερίας στην περιοχή μας.

Από την άλλη, όσον αφορά στα γεγονότα του 1915, ήδη από την περίοδο που ήταν πρωθυπουργός ο πρόεδρός μας, είχε διατυπωθεί σαφώς η στάση της Τουρκίας με τη δήλωσή του στις 23 Απριλίου 2014. Περαιτέρω εξηγήσεις δεν χρειάζονται.

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Επετειακή Έκθεση για τα 90 χρόνια από την κατασκευή του Φράγματος του Μαραθώνα

http://bit.ly/2CoMsHX

Με αφορμή τα 90 χρόνια (1929-2019) από τα Εγκαίνια των σπουδαίων έργων κατασκευής
του Φράγματος, καθώς και της τεχνητής Λίμνης του Μαραθώνα, η ΕΥΔΑΠ για πρώτη φορά εκθέτει τεκμήρια από το Ιστορικό της Αρχείο, παρουσιάζοντας αδημοσίευτο υλικό. Η Επετειακή Έκθεση ‘’Η Μεγάλη Πρόκληση’’ για την ιστορία του Φράγματος του Μαραθώνα πραγματοποιείται στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» (Πειραιώς 254, Ταύρος), από τις 12 Νοεμβρίου 2019 έως 7 Φεβρουαρίου 2020.
Η έκθεση περιλαμβάνει:
Φωτογραφικό υλικό (σε έντυπη και ψηφιακή παρουσίαση).
Αρχιτεκτονικά Σχέδια και Χάρτες (σε έντυπη και ψηφιακή παρουσίαση).
Έγγραφα τεκμήρια (Συμβάσεις, επιστολές και άλλα επίσημα έγγραφα, βιβλία).
Αντικείμενα, όπως εργαλεία χρήσης της κατασκευής και της καθημερινής ζωής του Φράγματος του Μαραθώνα στα τέλη της δεκαετίας 1920.
Τρισδιάστατη αναπαράσταση της κατασκευής του Φράγματος του Μαραθώνα.
Κινηματογραφική ταινία μικρού μήκους της εποχής με πλάνα από τις φάσεις του εργοταξίου του Φράγματος του Μαραθώνα. Τα πλάνα είχαν γυριστεί με την τεχνική του βωβού κινηματογράφου, έχουν μονταριστεί για το σκοπό της έκθεσης και έχουν επενδυθεί ηχητικά.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Ώρες και ημέρες λειτουργίας Έκθεσης:
Δευτέρα Κλειστά / Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη 9:00-13:30 / Παρασκευή 9:00-20:00 / Σάββατο 11:00-14:00 / Κυριακή 10:00-18:00

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Λύθηκε το μυστήριο με υποβρύχιο που εξαφανίστηκε πριν από 77 χρόνια

http://bit.ly/34pOxPN


Το ναυάγιο ενός βρετανικού υποβρυχίου, με 44 άτομα προσωπικό, που είχε εξαφανιστεί
μυστηριωδώς το 1942 ανακαλύφθηκε φέτος κοντά στη Μάλτα.
Το HMS-Urge ήταν κομμάτι 10ου στόλου υποβρυχίων της Βρετανίας και είχε αποπλεύσει από τη Μάλτα στις 27 Απριλίου του 1942 με προορισμό την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, αλλά δεν έφτασε ποτέΜέχρι την ανακάλυψη του ναυαγίου το φετινό καλοκαίρι οι λόγοι της εξαφάνισης και το μέρος όπου βρισκόταν ήταν άγνωστα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές το υποβρύχιο βυθίστηκε από νάρκη ανοικτά της νήσου και πλέον βρίσκεται στο θαλάσσιο πυθμένα και σε βάθος 400 μέτρων.
Το κυνήγι του υποβρυχίου ξεκίνησε το 2017 από τον εγγονό του διοικητή του Urge, τον Φράνσις Ντίκινσον, ο οποίος επικοινώνησε με το Πανεπιστήμιο της Μάλτας για να ρωτήσει το βαθμό χαρτογράφησης του βυθού.
Παρόλο που το ναυάγιο εντοπίστηκε το καλοκαίρι από αυτόνομη συσκευή sonar, τα νέα για την εύρεση του δεν έγιναν γνωστά καθώς το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας, έπρεπε να επιβεβαιώσει ότι πρόκειται για το HMS-Urge.

Η ακριβής τοποθεσία του ναυαγίου δεν έχει ακόμη αποφασιστεί.

Πηγή: reader.gr

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Το «κόλπο» του Ωνάση που τον έκανε μεγιστάνα

http://bit.ly/320OubO


Πώς από την παρολίγον χρεοκοπία έφτασε στον θρίαμβοΟ Αριστοτέλης Ωνάσης κατάφερε να δημιουργήσει μια αυτοκρατορία. Ήταν ο άνθρωπος που «αγαπούσαν να μισούν» οι πιο ισχυροί του πλανήτη. Το όνομα του γίνεται συνώνυμο του μύθου και της επιτυχίας όχι μόνο στον διευρημένο επιχειρηματικό «κύκλο» του αλλά για κάθε απλό άνθρωπο των καιρών του.

Η ιστορία που θα διαβάσετε παρακάτω είναι χαρακτηριστική του επιχειρηματικού του δαιμονίου και του πως κατάφερνε να ανατρέψει ακόμα και τα λάθη του υπέρ του. Η ζωή άλλωστε -όπως και οι εποχές- εναλλάσσονται από το καλό στο κακό και αντίστροφα.


Η αμαρτωλή συμφωνία με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας

Ο Ωνάσης όδευε ολοένα και πιο κοντά στη χρεοκοπία. Ήταν, όπως ο ίδιος έλεγε τότε, «η χειρότερη εποχή της ζωής του». Όλος ο ναυτιλιακός κόσμος περίμενε από στιγμή σε στιγμή να καταρρεύσει. Απόρροια αυτού ήταν άλλη μια ενέργεια που του στοίχισε.

Ο λόγος για τη συμφωνία που υπέγραψε με τον βασιλιά της Σαουδικής Aραβίας, μέσω της οποίας του έδινε το αποκλειστικό δικαίωμα να μεταφέρει με τα πλοία του τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας αυτής. Μόλις όμως η συμφωνία αυτή έγινε γνωστή, ξεσήκωσε αμέσως θύελλα αντιδράσεων εναντίον του –τόσο από τις μεγάλες εταιρείες πετρελαίων της Aμερικής, οι οποίες είχαν το αποκλειστικό δικαίωμα παραγωγής του σαουδαραβικού πετρελαίου, όσο και από την ίδια την κυβέρνηση των Hνωμένων Πολιτειών.

Τότε, οι εταιρείες πετρελαίων έστειλαν έντονη διαμαρτυρία στη Σαουδική Aραβία και συγχρόνως κατέστησαν σαφές στον Ωνάση ότι όταν τα πλοία του θα πήγαιναν εκεί να παραλάβουν πετρέλαιο, δεν θα του έδιναν. Επίσης, ο Yπουργός Eξωτερικών της Aμερικής ειδοποίησε τους Άραβες ότι αν επέμεναν στη συμφωνία με τον Ωνάση, οι αμερικανικές εταιρείες θα σταματούσαν την παραγωγή πετρελαίου στη χώρα αυτή. Προ της αντιδράσεως αυτής, ο Σαουδάραβας βασιλιάς αναγκάσθηκε να ακυρώσει τη συμφωνία, ενώ οι Aμερικανικές εταιρείες πετρελαίου αποφάσισαν, για να τον εκδικηθούν, να διακόψουν κάθε συνεργασία μαζί του.

Kάθε φορά που ένα ναυλοσύμφωνό του έληγε, δεν το ανανέωναν –και το έδιναν σε άλλους εφοπλιστές. Στο τέλος του 1955, ο μισός στόλος των τάνκερ του Ωνάση βρισκόταν σε ακινησία. H κύρια πηγή εσόδων του στέρευε με τρομερή ταχύτητα, όλο και περισσότερα πλοία του έβγαιναν στην ακινησία και τα πλοία αυτά ήταν υποθηκευμένα με τα τεράστια δάνεια που είχε συνάψει για να τα ναυπηγήσει.

Όμως ο Ωνάσης δεν είχε πλέον έσοδα για να τα εξοφλήσει. Aπελπισμένος, γυρνούσε τις αμερικανικές τράπεζες στις οποίες χρωστούσε και ζητούσε να αναλάβουν εκείνες τη διαχείριση των πλοίων του.

Από την παρολίγον χρεοκοπία στον θρίαμβο

Τον Οκτώβριο του 1956 όλα ανατράπηκαν. Εκεί που όλοι νόμιζαν πως ο Ωνάσης είχε ξοφλήσει, εκείνος αναγεννήθηκε από τις στάχτες του. Τότε, το κανάλι του Σουέζ έκλεισε για τα πλοία και τα ναύλα των πλοίων εκτοξεύθηκαν μέσα στο 1957 σε πρωτοφανή ύψη. Μαντέψτε ποιος ήταν ο μόνος που είχε διαθέσιμα πλοία, ο Ωνάσης. Eξ αιτίας του μποϋκοτάζ που του είχαν κάνει οι εταιρείες πετρελαίου της Aμερικής, βρέθηκε να έχει έναν τεράστιο αριθμό πλοίων του αγκυροβολημένα σε ακινησία στα λιμάνια.

Αποτέλεσμα ήταν τα πλοία του ν’ αρχίσουν να γίνονται ανάρπαστα, το μποϋκοτάζ σταμάτησε και οι έχθρες με τις εταιρείες πετρελαίου ξεχάστηκαν! Τότε άρχισε να πραγματοποιεί τρελά κέρδη και στα επόμενα λίγα χρόνια έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου.

Μέσα στο 1957 μόνο, κέρδισε 70 εκατομμύρια δολάρια –όταν πριν δέκα χρόνια είχε καταχρεωθεί με το δάνειο των 40 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε πάρει. Τα ποσά ήταν αμύθητα και εκείνος άρχισε σιγά σιγά να τακτοποιεί τις εκκρεμότητες που είχε: Αρχικά ξεχρέωσε τα δάνεια ενώ παρήγγειλε τη ναυπήγηση νέων πλοίων, και φυσικά το γιόρτασε με μια μεγαλειώδη δεξίωση στο Μόντε Κάρλο.

Μάλιστα, το 1967 έκλεισε πάλι η Διώρυγα του Σουέζ εξ αιτίας νέας εμπλοκής των Aιγυπτίων με τους Iσραηλινούς και οι ναύλοι των πλοίων ανέβηκαν σε απίθανα ύψη με τον Ωνάση να πραγματοποιεί νέα ιλιγγιώδη κέρδη!

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Ελένη Παπαδάκη: Ποιοι την σκοτώνουν ξανά σήμερα

http://bit.ly/2WyCVrj

Η μυθιστορηματική ζωή μιας ιέρειας της υποκριτικής τέχνης, το μεγαλείο της οποίας προκάλεσε θαυμασμό στο κοινό, αλλά και μίσος και ζήλια στο σινάφι της, το οποίο
εκμεταλλεύτηκε τις ιδεολογικές εντάσεις της εποχής για να γίνει ηθικός αυτουργός στην εξόντωσή της – Οταν ήρθε η ώρα της δικαίωσης, αυτά τα σκοτεινά πάθη ξύπνησαν υπενθυμίζοντας ότι το φυτώριο της εθνικής διχόνοιας θα διψά πάντα για αλληλοσπαραγμό
Ξαφνικά το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) αντέδρασε με σφοδρότητα κατά της απόφασης του νέου διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρη Λιγνάδη να δοθεί το όνομα μιας εμβληματικής προπολεμικής ηθοποιού σε μια θεατρική σκηνή. Με αφορμή την αντιπαράθεση που ξέσπασε, το λιγότερο που μπορεί να αναρωτηθεί κανείς είναι μέχρι πού φτάνει ο φθόνος, η μικρότητα, η πόλωση και ο διχασμός που πυροδοτεί ακόμη και σήμερα μια μερίδα ανθρώπων για μια γυναίκα όπως η Ελένη Παπαδάκη, η οποία δολοφονήθηκε χωρίς οίκτο πριν από 75 χρόνια.

Δεκέμβρης 1944. Μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της Ελληνικής Ιστορίας. Εκείνες τις χαοτικές και αιματοβαμμένες μέρες, το μακελειό της «Ματωμένης Κυριακής» της 3ης Δεκέμβρη αφήνει 21 νεκρούς και 140 τραυματίες από πυρά αστυνομικών δυνάμεων εναντίον του πλήθους που διαδηλώνει στο Σύνταγμα. Την επομένη, μετά τις κηδείες των διαδηλωτών, νέο χτύπημα αφήνει 34 νεκρούς και 69 τραυματίες στην Ομόνοια. Τρεις μέρες μετά, βρετανικά αεροπλάνα βομβαρδίζουν συνοικίες της Αθήνας, ενώ ο μπαρουτοκαπνισμένος ένοπλος ΕΛΑΣ επιτίθεται στις γειτονιές που ελέγχει εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων για τον αφοπλισμό της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής. Μόλις ενάμιση μήνα μετά την Απελευθέρωση, συλλογικός παροξυσμός, σχιζοειδής παράνοια, διχαστικό μίσος, ασύμμετρη βία και τρομοκρατικά έκτροπα απλώνονται σαν θανατηφόρα αποφορά πάνω από τις φριχτές βαρβαρότητες και τις σφαγές που πραγματοποίησαν οι δυνάμεις κατοχής. Αυτοκαταστροφική δυσωδία σκεπάζει εξαθλιωμένους πολίτες, θύματα της πείνας, άστεγους πυρπολημένων χωριών, χαροκαμένους συγγενείς των ανατριχιαστικά κρεμασμένων και εκτελεσμένων από τους ναζί και τους ντόπιους συνεργάτες τους στη μέχρι χθες κιόλας υπόδουλη Ελλάδα. Σε μια ρημαγμένη χώρα που μοιάζει να της έχουν στερέψει πλέον τα δάκρυα, ξεκινούν νέα μοιρολόγια σε ένα ζοφερό τοπίο στο οποίο αλωνίζουν η υστεροβουλία, η σκοπιμοθηρία, η μνησικακία, τα αντίποινα. Και αναπόφευκτα, το θερίζει ολέθριος ο θάνατος.


Τα «αμαρτήματα»
Εκείνες τις ώρες η ΟΠΛΑ (Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών), κομματική οργάνωση του ΚΚΕ, άμεσα υπαγόμενη στην καθοδήγηση του Πολιτικού του Γραφείου, πρωτοστατεί με διάφορα προσχήματα και στυγερό χέρι σε μαζικές εκτελέσεις αντιφρονούντων. Ανάμεσα στα θύματά της η σπουδαία ηθοποιός Ελένη Παπαδάκη, η οποία έγινε το πλέον επώνυμο θύμα των Δεκεμβριανών.

Το μόνο βέβαιο στην περίπτωσή της είναι ότι δεν υπήρξε κατάσκοπος, καταδότρια, δωσίλογος, μαυραγορίτισσα, πόρνη των ναζί, ηθική ή φυσική αυτουργός εγκλημάτων κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Ηταν μια γυναίκα που έσωσε ζωές αντιστασιακών και ως ανταπόδοση της πατριωτικής της δράσης εκτελέστηκε με ανελέητη νοσηρότητα. Τα «αμαρτήματά» της για τους εμπαθείς δολοφόνους της συμπυκνώνονταν σε μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού «ανομήματα».

Προερχόταν από εύπορη οικογένεια, ήταν απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, είχε τιμηθεί προπολεμικά με έπαινο από τον τότε βασιλιά Γεώργιο Β’, «διά τας εις το ελληνικόν θέατρον εξαιρέτους αυτής υπηρεσίας» και, το χειρότερο, η οικογένειά της διατηρούσε μακροχρόνια φιλική σχέση με τον εγκάθετο, διορισμένο επί Κατοχής από τους Γερμανούς πρωθυπουργό και μισητό «Κουίσλιγκ», Ιωάννη Ράλλη. Αυτομάτως είχε καταχωρηθεί στην «αντίδραση» της άρχουσας τάξης από τη σκληροπυρηνική μερίδα της Αριστεράς εκείνης της εποχής. Και από τη στιγμή που μπήκε στο στόχαστρό της χαρακτηρισμένη «ταξική εχθρός», έπρεπε να εξοντωθεί σωματικά αφού προηγουμένως σπιλωθεί και ηθικά.

Από το συρτάρι των αστικών αναμνήσεων ο θρύλος της συγκλονιστικής προπολεμικής ηθοποιού ανασύρεται αναπόδραστα χάρτινος. Από φωτογραφίες και μόνο έντυπα προγράμματα θεατρικών παραστάσεων, καθώς και από προφορικές αφηγήσεις και μαρτυρίες που πέρασαν από γενιά σε γενιά. Δεν πρόλαβε στη σύντομη ζωή της να κληροδοτήσει ως ολοκληρωμένη καλλιτέχνις πλούσια οπτικοακουστικά ντοκουμέντα της απαράμιλλης τέχνης της.

Μία και μοναδική φορά, το 1931, η Ελένη Παπαδάκη εμφανίστηκε στον κινηματογράφο πρωταγωνιστώντας στην καλλιτεχνικά μέτρια βωβή ταινία του Ιωάννη Λούμου «Στέλλα Βιολάντη, η ψυχή του πόνου», που βασιζόταν στο ομώνυμο διήγημα του Γρηγόριου Ξενόπουλου. Το πάθος της ήταν το θεατρικό σανίδι. Πάνω σε αυτό χάρισε στο κοινό υψηλού επιπέδου ερμηνείες με γήινη αμεσότητα, πολύμορφη εκφραστικότητα, θαυμαστό ένστικτο και αλάνθαστη σκηνική παρουσία. Οι κριτικές την αποθέωναν, το κοινό παραληρούσε στις παραστάσεις.

Γεννημένη πρωταγωνίστρια

Γεννημένη στις 4 Νοεμβρίου του 1908 στην οδό Ιπποκράτους 70 στην Αθήνα, εκεί όπου στεγάζεται σήμερα η Δραματική Σχολή Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν». Από την πλευρά της μητέρας της Κατερίνας είναι εγγονή του καθηγητή Πανεπιστημίου Στυλιανού Κωνσταντινίδη ενώ ο πατέρας της Νικόλαος Παπαδάκης είναι ανώτερος υπάλληλος της Ιονικής Τράπεζας.

Από τα 17 της συμμετέχει σε διάφορους θιάσους με αξιοπρόσεκτη παρουσία που κερδίζει αθρόα τα χειροκροτήματα για τις ερμηνείες της σε ρόλους κατά τις συνεργασίες της με την Κυβέλη, την Κοτοπούλη, τον Βεάκη, τον Δενδραμή, τον Παππά. Το 1932 η ταλαντούχα Ελένη προσλαμβάνεται στο Εθνικό Θέατρο που είχε μόλις επανασυσταθεί. Εκεί μέχρι το τέλος της ζωής της αποδίδει συγκλονιστικά πρωταγωνιστικούς ρόλους που αφήνουν εποχή.

Στο Εθνικό έρχεται αντιμέτωπη με ίντριγκες, παρασκήνια και κλίκες που την παραγκωνίζουν αρχικά κατά τη διανομή των πρωταγωνιστικών ρόλων. Η αξιοκρατικά μεγάλη ηθοποιός Κατίνα Παξινού με τη βοήθεια του συζύγου της Αλέξη Μινωτή είναι σκληρή ανταγωνίστριά της για την πρωτοκαθεδρία στο θεατρικό στερέωμα. Η Παπαδάκη αντιμετωπίζει το «πριόνισμα» που υφίσταται με αξιοπρέπεια. Είναι αρκετά φιλάρεσκη και μάλλον ιδιαίτερα σνομπ ώστε να μπλέξει σε καλλιτεχνικές διαμάχες και διαγωνισμούς. Εως ότου, στα τέλη της δεκαετίας του ’30, με την αναβίωση των παραστάσεων του αρχαίου δράματος στην Επίδαυρο και έπειτα, καταξιώνεται πλέον και ως μεγάλη τραγωδός, ξεχωρίζοντας με τη δύναμη της καλλιεργημένης στο Ωδείο αλλά και ταυτόχρονα πηγαίας κοντράλτο φωνής της.

Δεν αρέσουν καθόλου η επιτυχία της και οι ύμνοι της κριτικής στους εχθρούς της μέσα στον στενό καλλιτεχνικό κύκλο. Διάσημοι ηθοποιοί της εποχής τη ζηλεύουν για το ταλέντο της και ασημαντότητες τη μισούν επειδή κοινό και κριτικοί τη θαυμάζουν. Οταν ξεσπάει πια κατακλυσμιαία ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και κατόπιν έρχεται η Κατοχή, η ίδια βρίσκεται βομβαρδισμένη από κακοήθειες να ανεβαίνει τον δικό της ιδιότυπο Γολγοθά. Μπαίνει στο στόχαστρο ενός εθνικιστικού, φιλομοναρχικού εντύπου ονόματι «Ελληνικόν Αίμα», το οποίο της επιτίθεται λυσσαλέα. Της χρεώνει ότι είναι ο γεροντικός έρωτας του μισητού στην εξαθλιωμένη ελληνική κοινωνία «Κουίσλιγκ» πρωθυπουργού Ιωάννη Ράλλη. Ανακοινώνει, δε, ως τετελεσμένο γεγονός τον τέταρτο γάμο του Ράλλη με την Παπαδάκη!
Με τον επί επτά χρόνια αγαπημένο της, Σαμ Μπράντενμπουργκ

Το ότι ο Ράλλης έχει 27 χρόνια διαφορά με την ηθοποιό είναι επουσιώδες θέμα. Το ότι η τρίτη σύζυγος του επικεφαλής της δωσίλογης κυβέρνησης, μια Ρωσίδα αρτίστα, είναι νεαρή και όμορφη, κρίνεται αδιάφορο. Το ότι η ώριμη, 40χρονη τότε, Παπαδάκη διατηρεί μακροχρόνια σχέση με τον εβραίο αρχιμουσικό της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών Σαμ Μπράντενμπουργκ, τον οποίο κρύβει στο πατρικό της καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής, αξιολογείται από την έντυπη πατσαβούρα ως ασήμαντη λεπτομέρεια. Δεν πρόκειται για στενοκεφαλιά περιθωριακών συντακτών, αλλά για ύπουλο και προμελετημένο σχέδιο πρώτα ηθικής απαξίωσης και κατόπιν φυσικής εξόντωσης της ηθοποιού. Η ίδια αμέριμνη αντιμετωπίζει αφ’ υψηλού τις συκοφαντίες δίχως επίγνωση των σοκαριστικών αγριοτήτων που σύντομα θα προκύψουν.

Λίγες μέρες μετά την απελευθέρωση της Αθήνας, τον Οκτώβριο του 1944, με την ελληνική σημαία να κυματίζει και πάλι στον Παρθενώνα, εκεί που ανέμιζε η απεχθής σβάστικα, τα ανεκτόνωτα ιδεολογικά πάθη και οι αντιπαραθέσεις ξαναφουντώνουν. Μόλις οκτώ μέρες από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, στην οδό Σατωβριάνδου 52Α, ανάμεσα στην πλατεία Βάθη και το κτίριο του Εθνικού Θεάτρου, το διοικητικό συμβούλιο του ΣΕΗ συνεδριάζει εκτάκτως. Θέμα της ημερήσιας διάταξης η «Πρόταση διαγραφής Ελλήνων ηθοποιών που πρόδωσαν τον ιερό εθνικό ελληνικό αγώνα». Την εισήγηση κάνει οπερετικά, πιεσμένος από το Κόμμα, ο αριστερός ηθοποιός του μουσικού θεάτρου Σπύρος Πατρίκιος, πατέρας του γνωστού ποιητή Τίτου Πατρίκιου. Στην πραγματικότητα, το Δ.Σ. πρόκειται να συμφωνήσει πραξικοπηματικά στις προγραφές των «αντιδραστικών», δηλαδή των φημολογούμενων ή υπαρκτών συνεργατών των Γερμανών, που ήδη έχουν καταρτίσει οι ηγεσίες του ΕΑΜ και του ΚΚΕ.

Η απόφαση επικυρώνεται περίπου έναν μήνα αργότερα στη γενική συνέλευση του σωματείου στο παλιό Θέατρο Διονύσια (ιδιοκτησίας του Κώστα Θεοδωρίδη, δεύτερου συζύγου της Κυβέλης) στο Σύνταγμα. Η συνέλευση μετατρέπεται σε λαϊκό δικαστήριο για να διαγραφούν από το σωματείο και να στερηθούν κάθε δικαιώματος να εργάζονται στο ελληνικό θέατρο «οι 14 προδόται ηθοποιοί», όπως τους χαρακτηρίζουν οι εφημερίδες της εποχής. Σε οξυμένο κλίμα έντασης και φανατισμού, μερικοί αφιονισμένοι ιδεολογικά ηθοποιοί -αρκετοί, είναι αλήθεια, έχουν βιώσει με ανιδιοτέλεια και αγωνιστική αυταπάρνηση μαρτυρικά στο πετσί τους τις οδύνες της Κατοχής- παρεκτρέπονται. Φωνάζουν «κρεμάλα στους δωσίλογους» και «θάνατος στην πουτάνα των Γερμανών, Παπαδάκη».

Η καταδίκη

Η ίδια δεν παρευρίσκεται στη συγκέντρωση. Εχει ήδη στείλει ιδιόχειρη επιστολή με μελάνι βυθισμένο μέσα στην αστική αβρότητα, όπου με πολύ σικ στυλ διατυπώνει ότι το «κατά πόσον η όλη στάσις μου κατά το διάστημα της Κατοχής υπήρξεν “αντεθνική, αντισυναδελφική, εγωιστική και απρεπής” δύνανται καλλίτερον από εμέ να διαφωτίσουν την Συνέλευσιν πολλοί εκλεκτοί συνάδελφοι». Ακόμη και οι μη προσκείμενοι φιλικά στην ίδια. Κρατάει, άλλωστε, ντοκουμέντα, σημειώματα και επιστολές σύμφωνα με τις οποίες έχει βοηθήσει πραγματικά και σώσει ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά 32 αντιστασιακούς από το εκτελεστικό απόσπασμα, τα κρατητήρια και τις φυλακές των Γερμανών.

Εχει διαπιστωμένα σώσει κυριολεκτικά από τον θάνατο Ελληνες πατριώτες, εβραίους, κομμουνιστές, όπως ο γιος του βιβλιοπώλη Ελευθερουδάκη και ο γιατρός Γεώργιος Μουστρούφας, μετέπειτα στέλεχος της Κυβέρνησης του Βουνού, υπό τον υπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας και Παιδείας, ακαδημαϊκό Πέτρο Κόκκαλη. Εχει κινητοποιήσει γι’ αυτό τον σκοπό κατά τη διάρκεια του κατοχικού ζόφου τις άκρες της όπως ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός, ο δήμαρχος Αθηναίων Αγγελος Γεωργάτος, ο διοικητής της Αστυνομίας, αρχηγός Αγγελος Εβερτ, ζητάει χάρες από τον ίδιο τον δωσίλογο πρωθυπουργό της διορισμένης κυβέρνησης της ναζιστικής «Ελληνικής Πολιτείας» Ιωάννη Ράλλη. Την αχαριστία, πάντως, των σωτήρια ευνοηθέντων από την ίδια συναδέλφων της την αντιλαμβάνεται με πικρία από όσα της μεταφέρθηκαν από εκείνη την αξιοθρήνητη συνέλευση.
Η Κατίνα Παξινού με την Ελένη Παπαδάκη και τον Κωστή Μπαστιά, σε λήψη της αγγλικής τηλεόρασης το 1939
Ο ηθοποιός Γεώργιος Γληνός που γλίτωσε το απόσπασμα χάρη σε μεσολάβησή της ζητάει επίμονα τη διαγραφή της. Ο επίσης αντιστασιακός ηθοποιός Φρίξος Θεοφανίδης ομολογεί μεν ότι «αν είμαι ζωντανός, το οφείλω στην Παπαδάκη», ψηφίζει δε τη διαγραφή της «γιατί δεν είναι άξια Ελληνίδα!». Η Μιράντα Μυράτ, ετεροθαλής αδελφή του Δημήτρη Μυράτ, ο οποίος ήταν γραμματέας του ΕΑΜ Θεάτρου, παρεκτρέπεται σε μοχθηρά εκδικητικό υβρεολόγιο κατά της Παπαδάκη, παρότι, υποτίθεται, ήταν φίλη και γειτόνισσά της.

Αργότερα η φανατικά προσβλητική υβρίστριά της θα μετανοήσει επειδή «παρασύρθηκε» από τους κομμουνιστές, αλλά για την αντιζηλία της με την Παπαδάκη δεν θα ψιθυρίσει ούτε μία κουβέντα. Στην ίδια συνέλευση κάτι ψελλίζουν υπέρ της «κατηγορούμενης» οι προπολεμικοί ζεν πρεμιέ Γιώργος Παππάς και Νίκος Δενδραμής, αλλά οι φωνές τους χάνονται μέσα στη χλαπαταγή ενός πρώιμα θλιβερού εμφυλιοπολεμικού κλίματος. Στη μέση της μισοφωτισμένης σκηνής του θεάτρου, πλάι σε ένα ετοιμόρροπο τραπεζάκι, κάθονται σαν σκοτεινές ιεροεξεταστικές φιγούρες τα βλοσυρά μέλη του προεδρείου Θεόδωρος Μορίδης, Σπύρος Πατρίκιος, Χρήστος Τσαγανέας, Πάνος Καραβουσάνος, άπαντες ΕΑΜίτες. Ξεχωρίζει ανάμεσά τους ο γίγαντας της υποκριτικής τέχνης, Αιμίλιος Βεάκης.

Αυτός ο δημοκράτης, ανθρωπιστής, όπως αυτοαποκαλούνταν, και αναγνωρισμένος ως ολοκληρωμένος ηθοποιός δεν τολμάει να βγάλει μιλιά για τον άδικο στιγματισμό της πρώην συμπρωταγωνίστριάς του στο Εθνικό Θέατρο, την οποία δημοσίως έχει επαινέσει και χειρόγραφα εξομολογηθεί ότι τη θαυμάζει. Αργότερα, μετά τα Δεκεμβριανά, ενόσω η Παπαδάκη θεωρούνταν ακόμη αγνοούμενη, το «ιερό τέρας του θεάτρου» ακολουθώντας στα Δερβενοχώρια την υποχώρηση του ΕΛΑΣ – που έσερνε μαζί του στη χιονισμένη ύπαιθρο εκατοντάδες ομήρους- βασανίζεται από τύψεις για εκείνη τη βουβή στάση του. Ηταν πολύ αργά για μεταμέλειες σε όσα προεικόνιζαν κιόλας ηθική αυτουργία.

Η σύλληψη

Την Πέμπτη 21 Δεκεμβρίου, ανήμερα των Αγίων Πεντακοσίων Μαρτύρων, νωρίς εκείνο το παγωμένο απόγευμα, η Ελένη Παπαδάκη βγαίνει από το σπίτι της. Είναι παραμονές Χριστουγέννων και η αστική παράδοση απαιτεί επισκέψεις σε φιλικά πρόσωπα. Καλοχτενισμένη, διακριτικά μακιγιαρισμένη, φορώντας το γούνινο παλτό της και μερικά κομψά κοσμήματα επισκέπτεται τη φιλική παραδοσιακά θεατρική οικογένεια των Μυράτ, που μένει σχεδόν δίπλα στο σπίτι της επί της Χρυσοστόμου Σμύρνης. Οι οικοδεσπότες, εντυπωσιασμένοι με την άψογα περιποιημένη εμφάνισή της, ρωτούν με απορία για «πού το ’βαλες;».

Η ίδια, περίπου προφητικά, απαντάει ήρεμα με την κρυστάλλινη φωνή της: «Je suis prête pour toute éventualité» (είμαι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο). Τη συλλαμβάνουν εκεί λίγο αργότερα. Γιατί σε ξένο σπίτι και όχι στο δικό της; Ποιος ειδοποίησε την ΟΠΛΑ ότι η στοχοποιημένη ηθοποιός βρισκόταν εκεί; Μόνο εικασίες παρατίθενται έως σήμερα γι’ αυτό το κρίσιμο περιστατικό με τη θλιβερή κατάληξη.

Λέγεται ότι από αφέλεια η νύφη της Τεό Παπαδάκη υποδεικνύει το σπίτι όπου είχε πάει όταν τη ρώτησαν πού βρίσκεται η Ελένη, ενώ η οικοδέσποινα Χρυσούλα Μυράτ προσπαθεί να τη φυγαδεύσει, προτρέποντάς την να πηδήξει από το παράθυρο και να βγει στον κήπο. Εκείνη παραδίδεται οικειοθελώς.

Στην αυλή του σπιτιού της στην Αθήνα

Συνοδευόμενη από τη στενή φίλη της Αιμιλία Καραβία, τον Σαμ Μπράντενμπουργκ και τον Δημήτρη Μυράτ, οδηγείται αρχικά στα γραφεία της Λαϊκής Επιτροπής του ΕΑΜ, επί της οδού Πατησίων 314. Στη συνέχεια όλοι μαζί μεταφέρονται στην πολιτοφυλακή της γειτονιάς τους, η οποία στεγάζεται στην επιταγμένη έπαυλη Παπαλεονάρδου, οδός Πολυλά και Εδμόνδου Ροστάν. Την Καραβία, τον Σαμ και τον γραμματέα του ΕΑΜ ηθοποιών Δημήτρη Μυράτ τους αφήνουν ελεύθερους.

Το επόμενο μεσημέρι ο τελευταίος θα μεταφερθεί με όχημα του Ερυθρού Σταυρού στο προστατευμένο από ακρότητες Κολωνάκι, υπό τη συμπαράσταση του θείας του Μαρίκας Κοτοπούλη. Αλλη μια κορυφαία θεατρική φωνή, ισάξια του Βεάκη, που σιώπησε όταν η Παπαδάκη διασυρόταν.

Εν τω μεταξύ, ένας 23χρονος λούμπεν πλιατσικολόγος με το ψευδώνυμο «Ορέστης» -καμία σχέση με τον «Καπετάν Ορέστη» της 2ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ, κατά κόσμον Ανδρέας Μούντριχας, που αργότερα έγινε φιλομοναρχικός και αντικομμουνιστής- που έχει πρωτοστατήσει στη σύλληψη της ηθοποιού, υποδύεται τον παλικαρά λαϊκό δικαστή. Αποφασίζει να την κρατήσει εκεί χωρίς κατηγορητήριο, χωρίς καταγγελία, δίχως σύννομη διαδικασία και στοιχειωδώς δικαστική μεθοδολογία. Ψιλά γράμματα. Ο υπεύθυνος της ανάκρισης, ένας καρβουνιάρης στο επάγγελμα που της συστήνεται ως «ο Μαρά της Γαλλικής Επανάστασης», της ανακοινώνει με στόμφο ότι «υπάρχουν ενοχοποιητικές αποδείξεις ότι είσαι η κυρία Ιωάννου Ράλλη».

Την κρατούν σε ένα αποπνικτικό δωμάτιο, σωστό κελί, που φωτίζεται από ένα καντίλι και γεμίζει ασφυκτικά από συνεχόμενες προσαγωγές αφοπλισμένων αστυνόμων και χωροφυλάκων, καθώς και συγγενών τους που κλαίνε με λυγμούς. Οι δήμιοι ακονίζουν κιόλας τα τσεκούρια τους.

Η εκτέλεση

Γύρω στα μεσάνυχτα η Ελένη Παπαδάκη μαζί με τη συγκρατούμενή της Νιόβη Χαριτάκη, 20 χρόνων και έγκυος 7 μηνών, οδηγούνται από την πολιτοφυλακή στο περίβολο των διυλιστηρίων της ΟΥΛΕΝ, στο έρημο τότε Γαλάτσι. Σε ένα γυμνό τοπίο, σωστό κρανίου τόπος, με ανοιγμένους λάκκους, ο «Ορέστης» και οι σύντροφοί του προπηλακίζουν και γδύνουν την ηθοποιό. Της σουφρώνουν τη γούνα, το δαχτυλίδι, το ρολόι και τα κοσμήματα, ενώ την παραδίδουν για τα «δέοντα» στον Βλάση Μακαρώνα, τέως μπακάλη από τη Νέα Ιωνία με ειδικότητα στις εκτελέσεις με τσεκούρι.

Οι σφαίρες είναι πολύτιμες και οι ήχοι των πυροβολισμών καρφώνουν τον γεμάτο ουρλιαχτά τόπο της εκτέλεσης. Σε μια κρίση «μεγαθυμίας» ο βάναυσος δήμιος δεν ακρωτηριάζει την Παπαδάκη, αλλά ενώ εκείνη κλαίει γοερά τη σπρώχνει στον ανοιχτό λάκκο του ομαδικού τάφου και της φυτεύει δύο σφαίρες στον αυχένα. Ως φυσικός αυτουργός της δολοφονίας ο δράστης θα εκτελεστεί το 1948.

Οργή και θρήνος

Εν τω μεταξύ, συγγενείς, φίλοι και συνάδελφοι της ηθοποιού, με επικεφαλής τον κατά δύο χρόνια μικρότερο αδελφό της Μιχάλη, την αναζητούν μετά το μοιραίο εκείνο βράδυ της σύλληψής της. Παρότι ακόμη και οι πέτρες βοούν ότι είναι ένα ακόμη θύμα του θανάσιμου μίσους, αυτοί ελπίζουν ότι απλώς αγνοείται. Θα διαψευστούν οικτρά και σοκαριστικά.

Εναν μήνα μετά την άγρια δολοφονία της οι Αρχές θα ξεθάψουν το βάναυσα κακοποιημένο πτώμα της μαζί με άλλες 94 κατακρεουργημένες σορούς, όλες θύματα της δολοφονικής μανίας της ΟΠΛΑ. Την επομένη, στις 26 Ιανουαρίου του 1945, στη συγκινητική κηδεία της ηθοποιού στον Αγιο Γεώργιο Καρύτση, ο θρήνος υποτάσσεται στις εκδηλώσεις οργής και αγανάκτησης του πλήθους που έχει συρρεύσει εν μέσω αναβρασμού.

Παρόντες οι συνάδελφοί της Βασίλης Λογοθετίδης, Δημήτρης Χορν, Αννα Καλουτά, Ανδρέας Φιλιππίδης, Μελίνα Μερκούρη, Κώστας Μουσούρης, Μαρίκα Νέζερ, Μαρίκα Κοτοπούλη, αλλά όχι και ο ανιψιός της Δημήτρης Μυράτ.

Ο ταραγμένος Αλέξης Σολωμός κλείνει τον επικήδειό του με τη φράση «Ελένη, συγχώρεσέ μας!». Ωχρός ο Αχιλλέας Μαμάκης λέει με πένθιμη φωνή: «Είσαι θύμα ενός χυδαίου και απρεπούς καλλιτεχνικού φθόνου… Τους έσβηνες από τη σκηνή και σε σβήσανε από τη ζωή για να μη σ’ έχει το κοινό σου ως μέτρο σύγκρισης και υπεροχής».

Ο Αγγελος Σικελιανός της αφιερώνει τους στίχους: «Μνήσθητι Κύριε: Για την ώρα που η λεπίδα του φονιά άστραψε κι όλος ο θεός της τραγωδίας εφάνη. Μνήσθητι Κύριε: για την ώρα που άξαφνα, κ’ οι εννιά αδελφές εσκύψαν να της βάλουνε των αιώνων το στεφάνι», οι οποίοι χαράσσονται εν είδει επιγράμματος στο μάρμαρο του μνήματός της. Λίγους μήνες αργότερα ο Φώτης Κόντογλου την εικονογραφεί ως Αγία Ελένη.

Το μετεμφυλιακό κράτος εκμεταλλεύτηκε τη στυγερή δολοφονία της Παπαδάκη την οποία μετέφρασε ως απόδειξη της τυφλής βίας και μανίας της Αριστεράς. Ωστόσο το συντριπτικό σοκ του άδικου και ατιμωτικού θανάτου της ηθοποιού ξεπέρασε βαθμιαία τα όρια του αντικομουνιστικού στρατοπέδου. Οχι επειδή ευαισθητοποίησε τους απανταχού δημοκράτες, αλλά επειδή κατέδειξε ότι οι ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, οι ανθρώπινες αδυναμίες και οι προσωπικές εμπάθειες, όταν συνδυαστούν με τις δολιότητες και πολιτικές σκοπιμότητες σκοτεινών καιρών, μπορεί να αποβούν θανατηφόρες και για ένοχους και για αθώους.

Η Ελένη Παπαδάκη ήταν τελικά ένα εύκολο και βολικό θύμα ενός εκδικητικού φονταμενταλισμού, ο οποίος, στο πλαίσιο της άρνησής του να κατανοήσει τη διαφορετική γνώμη και στάση, επιβάλλει τιμωρητικούς και παραδειγματικούς σωφρονισμούς. Η ίδια, ιδιαίτερα ραφιναρισμένη, μορφωμένη, πολύγλωσση, κοσμική, απολιτίκ και χορτάτη αστή, συνιστούσε εκείνη την ταραγμένη εποχή της επαναστατικής εμμονής το αντικείμενο του μίσους όσων αποστρέφονταν την καλλιέργεια, τη δικαιοσύνη, τη συνύπαρξη που στεριώνουν την κοινωνία. Γι’ αυτό και μόνο σε πείσμα ανάξιων, μνησίκακων και μοχθηρών ανθρώπων θα έπρεπε από χρόνια να αξιωθεί στο όνομα της μνήμης και της καλλιτεχνικής της αξίας μια ελάχιστη επιβράβευση και τιμή. Εστω και με μια ταμπέλα στο ισόγειο του Θεάτρου Rex.

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Οι Έλληνες «Διάσημοι» που έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο (1940-1944)

http://bit.ly/349JEtY


Λογοτέχνες, καλλιτέχνες και αθλητές που έδωσαν τη ζωή τους για την Ελλάδα, από τις αρχές του ελληνοϊταλικού πολέμου ως και την απελευθέρωση της πατρίδας μας
Το 1940 δεν υπήρχε GTNM. Ούτε βέβαια “The Voice”. O “Master Chef” της εποχής, δεν είχε πολλές επιλογές για το μενού. Οι “ Άγριες Μέλισσες ” δεν έμπαιναν στα σπίτια των Ελλήνων,
αλλά πετούσαν στη φύση. Το Ποτάμι, δεν ήταν κόκκινο. Ήταν ένα ποτάμι πατριωτισμού και ενθουσιασμού, που έπνιξε με την ορμή του τους Ιταλούς και έφτασε πολλά χιλιόμετρα μέσα στο αλβανικό έδαφος. Οι αθλητές της εποχής εκείνης, δεν είχαν παχυλά συμβόλαια, δεν έκαναν χλιδάτη ζωή, δεν περιτριγυρίζονταν από μοντέλα, που μάλλον δεν υπήρχαν κιόλας… Οι θρυλικές γυναίκες της Πίνδου , οι μεγάλες και σπουδαίες γυναίκες που “κρύβονται” πίσω από τους μεγάλους άνδρες, τους ήρωες του 1940, ίσως δεν αφιέρωναν καθόλου χρόνο για την προσωπική τους εμφάνιση. Οι πρόγονοι μας, στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41, κατάφεραν να πετύχουν πολλά μικρά θαύματα.

Σελέμπριτι την εποχή εκείνη, δεν υπήρχαν. Οι “επώνυμοι” του 1940, δεν προσπάθησαν να…βάλουν βύσματα και να λουφάρουν. Αντίθετα, πολλοί από αυτούς έκαναν τα πάντα για να πολεμήσουν .

Οι περισσότεροι επέστρεψαν ζωντανοί στα σπίτια τους. Κάποιοι, είχαν για ενθύμια μικρά ή μεγάλα τραύματα. Δυστυχώς, μερικοί δεν γύρισαν ποτέ από το μέτωπο, ενώ και κάποιοι έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια της κατοχής.

Οι λογοτέχνες που σκοτώθηκαν στον πόλεμο

Τη δεκαετία του ‘90, ο Σωτήρης Κούβελας είχε προκαλέσει σάλο με τη δήλωση του “οι ποιητές είναι λαπάδες”(!). Στον πόλεμο του ‘40, οι ποιητές και οι λογοτέχνες γενικότερα, απέδειξαν ότι μόνο λαπάδες δεν είναι. Ο νομπελίστας Οδυσσέας Ελύτης που προσβλήθηκε από τύφο και σώθηκε από θαύμα, ο Άγγελος Βλάχος (μετέπειτα και ακαδημαϊκός), ο Ανδρέας Καραντώνης, ο Άγγελος Τερζάκης(επίσης ακαδημαϊκός αργότερα), ο Λουκής Ακρίτας, ο Γιάννης Μαγκλής, ο Διονύσιος Ρώμας, ήταν μόνο μερικοί από αυτούς που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή. Ο σπουδαίος Γιώργος Θεοτοκάς, για να τον δεχτούν εθελοντή στον πόλεμο, το ζήτησε σαν…ρουσφέτι από τον Στρατηγό Γυαλίστρα. Δυστυχώς όμως, υπήρξαν και κάποιοι που έχασαν τη ζωή τους. Ξεχωριστή περίπτωση ανάμεσά τους, ήταν ο Γιώργος Σαραντάρης.

Γιώργος Σαραντάρης Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1908. Το 1912 μετανάστευσε με την οικογένεια του στην Ιταλία, όπου σπούδασε και έμεινε ως το 1931. Όταν ήρθε στην Ελλάδα, δεν μιλούσε σχεδόν καθόλου ελληνικά. Σταδιακά όμως, βελτίωσε τις επιδόσεις του στην ελληνική γλώσσα και παρακολούθησε πανεπιστημιακά μαθήματα των σπουδαίων καθηγητών (μετέπειτα και πολιτικών), Κωνσταντίνου Τσάτσου και Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Ο Νίκος Παππάς και η Ρίτα Μπούμη-Παππά γράφουν για τον Σαραντάρη: “Πάντα μιλούσε κι έγραφε σαν Ιταλός, με τη χαρακτηριστική προφορά και τους φωνητικούς ιδιωματισμούς της ιταλικής γλώσσας”. Λέγεται μάλιστα ότι τα ποιήματα του τα έγραφε πρώτα στα ιταλικά κι έπειτα τα μετέφραζε στα ελληνικά. Οι ποιητικές του συλλογές (“Οι Αγώνες του Χρόνου”,1933, “Τα Ουράνια”,1934, “Αστέρια”,1935, “Γράμματα σε Μια Γυναίκα”,1936 και “Στους Φίλους Μιας Άλλης Χαράς”,1940), εντυπωσιάζουν. Έγραψε επίσης το φιλοσοφικό δοκίμιο “Δοκίμια Λογικής σαν θεωρία του Απόλυτου και του μη Απόλυτου” (1939). Από τις φιλοσοφικές του ανησυχίες, ξεκινά το μεταφυσικό στοιχείο που υπάρχει στους στίχους του.

Με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, κλήθηκε στα όπλα και στάλθηκε στο μέτωπο. Έχουμε κατά καιρούς διαβάσει ενστάσεις και αντιρρήσεις διαφόρων, για το αν έπρεπε αυτός ο “ντελικάτος” ποιητής να σταλεί στην πρώτη γραμμή. Θα μπορούσε, ισχυρίζονται πολλοί, να προσφέρει τις υπηρεσίες του την πατρίδα από τα μετόπισθεν. Ο Σαραντάρης, δεν διαμαρτυρήθηκε. Οι κακουχίες και η σκληρότητα του πολέμου όμως, τον λύγισαν. Αρρώστησε από κοιλιακό τύφο, κοντά στην Πρεμετή. Μεταφέρθηκε στην Αθήνα όπου και πέθανε στις 25 Φεβρουαρίου 1941. Ήταν μόλις 33 ετών. Ο θάνατος του ήταν μία μεγάλη απώλεια για την ελληνική λογοτεχνία και φιλοσοφία.

Ο Φώτος Πασχαλινός (λογοτεχνικό ψευδώνυμου του Θεόδωρου Ι. Ζώρα), γεννήθηκε στην Αμαλιάδα το 1913. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Πήρε μέρος στην Αντίσταση. Συνελήφθη στη γενέτειρα του, την Αμαλιάδα και εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1943. Όσο ζούσε, εξέδωσε την ποιητική συλλογή “Επαρχιακά”(1937). Είχε έτοιμη και μια δεύτερη, με τίτλο “Τριάντα Ποιήματα”, την οποία ωστόσο δεν πρόλαβε να εκδώσει. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά “Νέα Εστία”, ”Πνευματική Ζωή” και “Ηλειακά Χρονικά”.

Ο Δώρης Άνθης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Νίκου Ζωγραφόπουλου), γεννήθηκε το 1921. Τα ελάχιστα στοιχεία που γνωρίζουμε για αυτόν, τα χρωστάμε στον φίλο του Μιχάλη Σταφυλά. Ο Δώρης, πήρε μέρος στην Αντίσταση και σκοτώθηκε, στις αρχές Ιανουαρίου του 1945, από σφαίρα Άγγλου στρατιώτη…

Τέλλος Άγρας Ο Τέλλος Άγρας (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ευάγγελου Ιωάννου, από τον θρυλικό μακεδονομάχο Σαραντέλο Αγαπηνό,γνωστό ως Τέλλο Άγρα), γεννήθηκε στην Καλαμπάκα το 1899. Σπούδασε νομικά, εργάστηκε στο Υπουργείο Γεωργίας και το 1927 διορίστηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Εξέδωσε τις ποιοτικές συλλογές “Τα Βουκολικά και τα Εγκώμια” (1934) και “Καθημερινές” (1940). Μετά τον θάνατο του, αδημοσίευτα ποίηματα του κυκλοφόρησαν με τον τίτλο “Τριαντάφυλλα Μιανής Ημέρας” (1965), σε επιμέλεια Κώστα Στεργιόπουλου. Στις 11 Οκτωβρίου 1944, κι ενώ η γερμανική κατοχή τελείωνε, τραυματίστηκε στον αστράγαλο από αδέσποτη σφαίρα (έχει γραφτεί ότι αυτή προερχόταν από τις συγκρούσεις των ανδρών των Ταγμάτων Ασφαλείας, με εκείνους του ΕΑΜ). Μεταφέρθηκε στον “Ευαγγελισμό”, όπου δυστυχώς δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή στο τραύμα του. Ένα μήνα αργότερα,στις 12 Νοεμβρίου το 1944, ο Τέλλος Άγρας πέθανε από γάγγραινα.

Ηθοποιοί που σκοτώθηκαν στον πόλεμο

Δεν ήταν μόνο οι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών (π.χ. Γιάννης Τσαρούχης, Σπύρος Βασιλείου), που έσπευσαν να πάρουν μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Ήταν και οι ηθοποιοί: Λάμπρος Κωνσταντάρας (τραυματίστηκε σε μάχη και όταν θεραπεύτηκε, ζήτησε να τον ξαναστείλουν στο μέτωπο!), Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Ντίνος Ηλιόπουλος, Παντελής Ζερβός, Νίκος Σταυρίδης, Λυκούργος Καλλέργης, Θάνος Κωτσόπουλος, Μάνος Κατράκης, Στέλιος Βόκοβιτς, Γκίκας Μπινιάρης, Νάσος Χριστογιαννόπουλος, κ.ά. 136 ηθοποιούς έχει καταγράψει συνολικά ο Μιχαήλ Ροδάς. Δυστυχώς όμως, κάποιοι ηθοποιοί έχασαν τη ζωή τους στο μέτωπο ή στη διάρκεια της κατοχής. Ας δούμε περισσότερα στοιχεία για αυτούς.

Ο Δήμος Αυγείας, γεννήθηκε το 1911. Το 1929 έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο με την “Ελευθέρα Σκηνή” στο Θέατρο Κοτοπούλη, ενώ το 1935 συμμετείχε στον θίασο Μάριου και Ηώς Παλαιολόγου, στην “Κυρία με τις Καμέλιες” του Δουμά, όπου ερμήνευσε τον ρόλο του Γουσταύου. Πήρε μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.

Στις 21/11/1940, κολυμπώντας μ’ ένα μαχαίρι στο στόμα, έκοψε τα καλώδια και έσωσε μιας κομβικής σημασίας γέφυρας από την ανατίναξη, κι έτσι μπήκε ο Στρατός μας στην Κορυτσά. Για την πράξη του αυτή, έλαβε τον βαθμό του Λοχία, ενώ παρασημοφορήθηκε. Επέστρεψε στη Αθήνα τραυματισμένος αλλά και πάμφτωχος. Δεν άντεξε τις κακουχίες και πέθανε (1941).

Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι αδελφές του Αγγέλα-Λέλα και Μαρίκα, επίσης ηθοποιοί, το 1942 συμμετείχαν σε μουσικό θέατρο που περιόδευε στην Πελοπόννησο. Σε ένα νούμερο, εμφανίστηκαν ως τσολιάδες, προκαλώντας την οργή των κατακτητών.

Πάνος Ντόλης (Παπακυριακόπουλος) Ο Πάνος Ντόλης (Παπακυριακόπουλος), γεννήθηκε το 1910. Από τις 21/10/1932, ήταν μέλος του Σ.Ε.Η. Ως έφεδρος Λοχίας, πήρε μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο στην πρώτη γραμμή. Στις 25 Ιανουαρίου 1941, σκοτώθηκε, πολεμώντας ηρωικά, στο ύψωμα Σκουτάρα κοντά στην Αυλώνα.

Ο Χρήστος Μωραΐτης, ήταν ένας ακόμα ηθοποιός που έχασε τη ζωή του στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Δυστυχώς, ακόμα και στο μνημειώδες έργο του αείμνηστου Θ. Έξαρχου “Έλληνες Ηθοποιοί: Αναζητώντας τις Ρίζες”, δεν βρήκαμε περισσότερα στοιχεία.

Ο Αθανάσιος Ζέρβας, γεννήθηκε το 1901. Από την 1/9/1920, ήταν μέλος του Σ.Ε.Η. Το 1928, ως μέλος του θιάσου της Μαρίκας Κοτοπούλη, πρωταγωνίστησε στο έργο του Μπατάιγ, “Η Γυμνή Γυναίκα”. Σκοτώθηκε στη διάρκεια της Κατοχής, άγνωστο πότε.

Ο Χρήστος Καταπόδης, γεννήθηκε το 1920. Τον Αύγουστο του 1944 γράφτηκε στο Σ.Ε.Η. Δύο μήνες αργότερα (Οκτώβριος 1944), εκτελέστηκε από τα στρατεύματα Κατοχής…

Οι ποδοσφαιριστές θύματα του πολέμου

Αν σκεφτούμε τις συνθήκες ζωής, τις απολαβές κλπ, των σύγχρονων ποδοσφαιριστών και τις συγκρίνουμε με τις αντίστοιχες των συναδέλφων τους 80 χρόνια πριν, δεν θα βρούμε κανένα κοινό σημείο.

Τουλάχιστον τέσσερις ποδοσφαιριστές κορυφαίων ομάδων (ΠΑΟΚ, ΑΕΚ και Παναθηναϊκού), σκοτώθηκαν κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο.

1936 – 1937 ΠΑΟΚ Πρωταθλητής Θεσσαλονίκης Ο Νίκος Σωτηριάδης, γεννήθηκε στα Μουδανιά της Μ. Ασίας το 1908. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο στον Λευκό Αστέρα. Το 1932, πήγε στον ΠΑΟΚ όπου αγωνίστηκε ως τερματοφύλακας με μεγάλη επιτυχία. Ήταν μάλιστα ο πρώτος ποδοσφαιριστής του “Δικέφαλου του Βορρά” που φόρεσε τη φανέλα με το εθνόσημο (20/2/1938), στον αγώνα με την Παλαιστίνη (1-0 υπέρ της Εθνικής μας). Με την κήρυξη του πολέμου του 1940, εντάχθηκε στο 50ο Σύνταγμα Πεζικού, όπου υπηρέτησε ως Λοχίας. Στις 28/1/1941, γαζώθηκε στο στήθος από σφαίρες πολυβόλου, στην προσπάθεια κατάληψης υψώματος στην Κλεισούρα.

Ο Γιώργος Βατίκης, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1918. Από το 1935, ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα στον ΠΑΟΚ, αγωνιζόμενος ως αριστερός μπακ (οπισθοφύλακας που λένε οι παλαιότεροι). Ήταν εξαιρετικός ποδοσφαιριστής και το μέλλον του διαγραφόταν λαμπρό.

Λίγες μέρες πριν την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, είχε ολοκληρώσει την εκπαίδευση του ως έφεδρος Ανθυπασπιστής στη Σύρο. Βρέθηκε αμέσως στην πρώτη γραμμή. Στις 17 Νοεμβρίου 1940, η 573η Μονάδα Πυροβολητών, με διοικητή τον 22χρονο Βατίκη, σπεύδει να ενισχύσει το 27ο Σύνταγμα Κοζάνης, που προσπαθεί να καταλάβει το ύψωμα 1878. Η διαταγή του Επιτελείου είναι ξεκάθαρη. Το ύψωμα πρέπει να καταληφθεί οπωσδήποτε, για να μπορέσει ο Ελληνικός Στρατός να μπει στην Κορυτσά. Ο Βατίκης με 10 πυροβολητές, καταφέρνει να φτάσει στην κορυφή του 1878. Οι Ιταλοί όμως δεν το βάζουν κάτω. Χτυπάνε αλύπητα τον Βατίκη και τους άντρες του. Ο ένας μετά τον άλλον, οι γενναίοι πυροβολητές, πέφτουν νεκροί. Τελευταίος σκοτώθηκαν ο Βατίκης, που μαχόταν βαριά λαβωμένος. Λίγο αργότερα ήρθαν οι ενισχύσεις, με επικεφαλής τον Ανθυπολοχαγό Κων/νο Κολόμβα. Για τον Βατίκη και τους άλλους ήρωες, ήταν αργά. Ωστόσο, με τη θυσία τους άνοιξαν τον δρόμο για την κατάληψη της Κορυτσάς. Μετά θάνατον, ο Βατίκης προήχθη σε Ανθυπολοχαγό και του απονεμήθηκε Αργυρούν Αριστείο Ανδρείας και Δίπλωμα Ευγνωμοσύνης της Πατρίδος.

Δημήτριος (Μίμης) Πιερράκος Ο Δημήτριος (Μίμης) Πιερράκος, γεννήθηκε το 1909 στο Γύθειο. Το 1912 η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Άρχισε να αγωνίζεται ως ποδοσφαιριστής στην Ένωση Αμπελοκήπων και το 1926, πήρε μεταγραφή για τον Παναθηναϊκό. Μετά από δύο χρόνια, καθιερώθηκε στους “πράσινους”. Αγωνιζόταν ως επιθετικός και είχε ιδιαίτερη ευχέρεια στο σκοράρισμα. Ήταν 4 φορές διεθνής με την Εθνική Ομάδα, με την οποία πέτυχε και ένα τέρμα. Μετά την κήρυξη του πολέμου το 1940, επιστρατεύτηκε και υπηρέτησε στο μέτωπο ως ασυρματιστής.

Στις 18 Νοεμβρίου 1940, βρισκόταν στη Διποταμιά Βορείου Ηπείρου. Εκεί συνέλαβε αιχμάλωτο ένα Ιταλό αεροπόρο που είχε πέσει με αλεξίπτωτο. Λίγο αργότερα, η μονάδα του άρχισε να δέχεται πυρά από τους Ιταλούς.

Ο Πιερράκος έγραφε ένα γράμμα στον αδελφό του και δεν καλύφθηκε έγκαιρα. Έτσι χτυπήθηκε από θραύσματα μιας ιταλικής οβίδας και σκοτώθηκε.

Τάφηκε μαζί με άλλους Έλληνες στρατιώτες σε αλβανικό νεκροταφείο. Μετά τον πόλεμο, ο αδελφός του Στέφανος με τη συνδρομή του έφεδρου Λοχία Χαράλαμπου Παπαδόπουλου, που συνυπηρετούσε με τον Μίμη κι ενός Βορειοηπειρώτη κατοίκου της Διποταμιάς που είχε βοηθήσει στην ταφή των Ελλήνων, εντόπισε τον τάφο του αδελφού του. Το 1950, τα οστά του Μίμη Πιερράκου μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και τάφηκαν στο νεκροταφείο Ζωγράφου, με τιμές, σκεπασμένα με την ελληνική σημαία και το λάβαρο του Παναθηναϊκού (Πηγή: Βικιπαίδεια)

Ο Σπύρος Κοντούλης, γεννήθηκε το 1915 στον Πειραιά. Ξεκίνησε την καριέρα του από την Άμυνα Πειραιά. Το 1935, μεταγράφηκε στην ΑΕΚ. Ήταν ένας από τους καλύτερους μπαλαδόρους της εποχής. Τρεις φορές αγωνίστηκε με τα χρώματα της Εθνικής Ελλάδος. Πήρε μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο όπου τραυματίστηκε στο πόδι. Η μοίρα όμως του έπαιξε άσχημο παιχνίδι.

Τον Απρίλιο του 1944, συνελήφθη από κατοχικές δυνάμεις στη Νίκαια, όπου είχε πάει για να του φροντίσει η μητέρα του ένα τραύμα από ποδοσφαιρικό αγώνα. Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου όπου συνάντησε τον αδελφό του του Βασίλη, που εκτελέστηκε αργότερα και τον συμπαίκτη του στην ΑΕΚ Κώστα Χριστοδούλου, που αν και βασανίστηκε φρικτά, κατόρθωσε να επιζήσει.

ΑΕΚ – ΠΑΟΚ 1939 Τον Ιούνιο του 1944, ενώ μεταφερόταν από τους Γερμανούς με καμιόνι από το Χαϊδάρι στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής για να εκτελεστεί, ο Κοντούλης πήδηξε από το όχημα και άρχισε να τρέχει. Δυστυχώς, δεν πρόλαβε να πάει μακριά. Μια ριπή από αυτόματο, κοντά στο Μετς, του αφαίρεσε τη ζωή.

Στο Πόγραδετς, τραυματίστηκε σοβαρά ο ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ Κώστας Βαλαβάνης, από όλμο που έσκασε μπροστά του. Το ίδιο συνέβη και στον δρομέα Καψοκέφαλο. Στο Τεπελένι, πληγώθηκε βαριά στο πόδι ο σπουδαίος ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ και μετέπειτα του Ολυμπιακού Αλέκος Χατζησταυρίδης, ο οποίος αποθεραπεύτηκε μετά από μεγάλες προσπάθειες. Στη φωτογραφία του 1939,βλέπουμε τους ποδοσφαιριστές της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ μαζί,πριν τον Τελικό του Κυπέλλου!Κάτι αδιανόητο για τις μέρες μας…

Δυστυχώς σήμερα τα γήπεδα, έχουν μετατραπεί σε πραγματικά πεδία μάχης από ορισμένους ανεγκέφαλους-μυαλοφυγόδικους…

Ο Σμηναγός-Τενόρος Νικόλαος Τουμπακάρης

Κλείνουμε το αφιέρωμα αυτό, με έναν ακόμα καλλιτέχνη ήρωα. Πρόκειται για τον Νικόλαο Τουμπακάρη. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1901. Το 1922 κατατάχθηκε στο Ναυτικό. Υπηρέτησε για μικρό χρονικό διάστημα στη Ναυτική Αεροπορική Υπηρεσία και έπειτα κατατάχθηκε, με τον βαθμό του Σμηνία, στην Πολεμική Αεροπορία. Είχε πραγματική ψύχωση με τα αεροπλάνα και ήταν εξπέρ στις οριζόντιες πτήσεις. Στις 9 Φεβρουαρίου 1941, ο Σμηναγός, πλέον Ν. Τουμπακάρης, απογειώθηκε από το Παλαιό Φάληρο με αεροπλάνο ANSON.

Μαζί του ήταν, ο Σμηναγός Π. Λίνος ως παρατηρητής και ο ασυρματιστής Αρχιλοχίας Τσίγκας. Αποστολή τους ήταν η προστασία μιας αγγλικής νηοπομπής που μετέφερε πολεμικό υλικό στην Ελλάδα και η ανθυποβρυχιακή έρευνα, καθώς είχαν αρχίσει να εμφανίζονται ιταλικά υποβρύχια στο Νότιο Αιγαίο.

Δυστυχώς, κοντά στην Κρήτη, λόγω της κακοκαιρίας, το αεροσκάφος προσέκρουσε πάνω στα κύματα και διαλύθηκε. Ο Τουμπακάρης και ο Λίνος σκοτώθηκαν, ενώ ο Τσίγκας σώθηκε από θαύμα.

Ο Νικόλαος Τουμπακάρης, εκτός από δεινός αεροπόρος, ήταν και σπουδαίος τενόρος. Με τις άριές του, ψυχαγωγούσε και γοήτευε όχι μόνο τους πολίτες, αλλά και τους συναδέλφους του. (Πηγή: Άρθρο του Σμήναρχου Ε.Α. Βασ. Ζαμπίκου στο περιοδικό “ΠΤΗΣΗ”, τεύχος 103, Ιούνιος 1993).

Αυτοί ήταν μερικοί από τους “διάσημους ήρωες” του 1940-1945. Πολλές χιλιάδες, ήταν οι “άσημοι ήρωες”, που δεν δίστασαν να τα βάλουν με τις δυνάμεις του Άξονα, όταν άλλοι λαοί δεν έριξαν ούτε μια ντουφεκιά…

Πηγές: Θεόδωρου Έξαρχου, “ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΘΟΠΟΙΟΙ-ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ”, Εκδόσεις Δωδώνη 1996
Λεύκωμα “90 ΧΡΟΝΙΑ-Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.”, Εκδοτικός Οίκος Α.Α. Λιβάνη, 2014
Π.Ν. Παναγιωτούνης, “Νεοέλληνες Ποιητές που έφυγαν Πρόωρα απ’ τη Ζωή”, Εκδόσεις “Μοριάς”

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Ένα αεροπορικό ναυάγιο του Β’ παγκοσμίου πολέμου στον βυθό της Σίφνου

http://bit.ly/31vrTDW

Πρόκειται για ένα αεροσκάφος Vickers Wellington, τύπου Mk.XIIΙ, το οποίο χτυπήθηκε από
γερμανικά αντιαεροπορικά πυρά την νύχτα της 7ης Νοεμβρίου 1943 με αποτέλεσμα να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσθαλάσσωση στα νοτιοανατολικά της Σίφνου
Στα τέλη Ιουνίου του 2017 η ομάδα GrafasDiving του Αντώνη Γράφα επισκέφθηκε το νησί της Σίφνου.
Σκοπός της επίσκεψης, πέρα από ορισμένες νέες έρευνες, ήταν και η κατάδυση ανοιχτά από τον κόλπο της Χρυσοπηγής προκειμένου να εξερευνήσουν ένα αεροσκάφος Mk13 Vickers Wellington.
Την 25η Ιουνίου 2017, η ομάδα του Αντώνη Γράφα καταδύθηκε πλησίον της τοποθεσίας Χρυσοπηγή στην νήσο Σίφνο όπου με τη βοήθεια του ντόπιου αλιέα Χρήστου Βεντούρη και την υποστήριξη του Sifnos Diving Center, εντόπισε εκ νέου και πραγματοποίησε κατάδυση σε ένα αεροσκάφος Vickers Wellington, τύπου Mk.XIIΙ, το οποίο χτυπήθηκε από γερμανικά αντιαεροπορικά πυρά την νύχτα της 7ης Νοεμβρίου 1943 με αποτέλεσμα να πραγματοποιήσει αναγκαστική προσθαλάσσωση στα νοτιοανατολικά της Σίφνου.

Το ναυάγιο του αεροσκάφους, το οποίο είχε εντοπισθεί μεταπολεμικά από ντόπιους ψαράδες και οι πληροφορίες για την ύπαρξη του οδήγησαν στο να εντοπιστεί επακριβώς από την ελληνική Πολεμική Αεροπορία, ερευνήθηκε για πρώτη φόρα το 2014 από εξαμελή ομάδα ελλήνων αυτοδυτών υπό τον Νίκο Βασιλάτο. Το Vickers Wellington υπήρξε ένα βρετανικό δικινητήριο αεροσκάφος, το οποίοχρησιμοποιήθηκε από την βρετανική Βασιλική Αεροπορία (Royal Air Force) κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σε πολλά μέτωπα ως βομβαρδιστικό, ναρκοθετικό, αναγνωριστικό και ανθυποβρυχιακό.

Πηγή: cyclades24

via Blogger anatakti.gr

Εικόνα

Βασίλειος Έξαρχος: Ο παντοπώλης που έδωσε το όνομά του στα Εξάρχεια

https://i1.prth.gr/images/963×541/files/2019-09-29/eksarxos.jpg

 Ένας σπουδαίος «κρίκος» στην «πολύτιμη» αλυσίδα των Ηπειρωτών ευεργετών, που από
νεαρός μόχθησε και εργάστηκε για όλη του τη ζωή
Την 14η Ιουλίου του 1910 στην Αθήνα, την πόλη όπου από νεαρός μόχθησε και εργάστηκε για όλη του τη ζωή, πεθαίνει ο Βασίλειος Έξαρχος, ένας σπουδαίος «κρίκος» στην «πολύτιμη» αλυσίδα των Ηπειρωτών ευεργετών.
Από τις πλαγιές του Σμόλικα, αναζήτησε την τύχη του στην ελεύθερη Αθήνα, στη συνοικία Πινακωτά της άλλοτε Νεάπολης, δημιούργησε περιουσία, εκεί στην οδό Θεμιστοκλέους, και έδωσε το όνομα του στα Εξάρχεια.
Ο Βασίλειος Έξαρχος, γεννήθηκε στην Σταρίτσιανη της Κόνιτσας, την σκοτεινή εποχή της Τουρκοκρατίας, ξενιτεύτηκε, όμως δεν ξέχασε ποτέ το χωριό του, το οποίο δια διαθήκης, έγινε κάτοχος στην περιουσία του και σήμερα είναι αυτοδύναμη οικονομικά τοπική κοινότητα.
Την ιδιόχειρη διαθήκη του, συνέταξε στις 17 Μαρτίου του 1899. Η επιθυμία του ήταν, μετά τον θάνατο του, να περιέλθει όλη η περιουσία του στην ιδιαίτερη πατρίδα του, «το χωρίον Σταρίτσιανη της Επαρχίας Κονίτσης της Ηπείρου του Οθωμανικού Κράτους», την σημερινή Πουρνιά.

Όπως αναφέρεται στο βιβλίο του δάσκαλου Χριστόδουλου Χρηστίδη, από την Πουρνιά, μετά τον θάνατο τού Βασίλειου Εξάρχου και με την 5226/1900 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, η διαθήκη κηρύχτηκε κυρία και η κοινότητα, αφού αποδέχτηκε την ευεργεσία, έγινε κάτοχος της περιουσίας του.

Η σπουδαιότητα του κληροδοτήματος για το χωριό, είναι πολύ μεγάλη, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Χρήστος Μάντζιος, μέλος της 3μελους Διαχειριστικής Επιτροπής, «καθώς αποτελεί ένα σημαντικό έσοδο».

Όπως εξηγεί, για τη διαχείριση της περιουσίας, των χρηματικών ποσών από τα ενοίκια και τους τόκους των καταθέσεων, αναφέρεται ρητά στην διαθήκη ότι ορίζεται 3μελης Διαχειριστική Επιτροπή καθώς και 3μελης Εξελεγκτική της Διαχειριστικής, οι οποίες εκλέγονται ανά τρία χρόνια από τους κατοίκους του χωριού.

Στην Πουρνία, αναφέρει ο κ. Μαντζιος, έγιναν κοινωφελή έργα, με σημαντικότερο το Δημοτικό Σχολείο στην πλατεία του χωριού. Παράλληλα οι οικονομικοί πόροι διατίθενται για την κατασκευή δρόμων, τοιχίων αντιστήριξης, κατασκευή και επισκευή νέων και παλιών καλντεριμιών, τοιχοποιίες και αλλά, που βελτίωσαν την διαβίωση των κατοίκων. Ο Βασίλειος Έξαρχος δεν ξέχασε τους αναξιοπαθούντες συγχωριανούς του. Η Διαχειριστική Επιτροπή ενισχύει οικονομικά από τα έσοδα του κληροδοτήματος, τους χρονίως πάσχοντες .

Το πορτρέτο του Βασίλειου Έξαρχου, παρουσιάζει στο βιβλίο, «Πουρνιά Κονίτσης -Ιωαννίνων. Το χωριό μου», ο Χριστόδουλος Χρηστίδης. Μέσα στις σελίδες του ο συγγραφέας με στοιχεία και ντοκουμέντα, αποκαλύπτει τον προσωπικό αγώνα του νεαρού Έξαρχου για την επιβίωση και τελικά την επαγγελματική επιτυχία.

Στο χωριό του, όπως αναφέρει στην διαθήκη του ο ευεργέτης, «κατά πρώτον είδον το φως, ανετράφην και ηνδρώθην», και κατόπι πήρε το δρόμο της ξενιτιάς, ως παραγιός σε μπουλούκι μαστόρων.

Ήταν νέος ανήσυχος, με φιλοδοξίες. Εγκατέλειψε το μπουλούκι και κατέβηκε στην ελεύθερη Ελλάδα, στην Αθήνα και άρχισε να δουλεύει σε μπακάλικο. Με την εργατικότητα του, με στερήσεις, αλλά και την εκτίμηση του αφεντικού του, ο νεαρός Βασίλειος, έβαλε τα θεμέλια της δικής του δουλειάς και περιουσίας.

Κατόπιν πολλών προσπαθειών και με την βοήθεια της Εθνικής Τράπεζας, αγόρασε ένα οικοδομημένο οικόπεδο στην θέση Πινακωτά, της άλλοτε συνοικίας Νεάπολη Αθηνών, ενώ αργότερα ένα οικόπεδο στην συνοικία Κυψέλη.

Στη θέση Πινακωτά, το ακίνητο, περιελάμβανε έναν φούρνο, δύο μαγαζιά, εκ των οποίων το ένα είχε υπόγειο, ένα παντοπωλείο, το οποίο επίσης είχε υπόγειο, και ένα μικρό μαγειρείο. Πάνω από το παντοπωλείο υπήρχαν 3 δωμάτια, όπου διέμενε με την σύζυγο του Μαρία. Το παντοπωλείο το δούλευε ο ίδιος, ενώ τα άλλα μαγαζιά τα ενοικίασε.
Όπως περιγράφει, πολύ γλαφυρά, στο βιβλίο ο δάσκαλος Χρηστίδης, ο Βασίλειος Έξαρχος αν και ο ίδιος δεν είχε παιδιά αγκάλιασε με μεγάλη αγάπη τους ηπειρώτες φοιτητές στην Αθήνα. Το παντοπωλείο είχε γίνει εντευκτήριο των ηπειρωτών φοιτητών. Εκεί, έβρισκαν συμβουλές αλλά και οικονομική βοήθεια.

Μετά τον θάνατο του, και καθώς τα χρόνια περνούσαν η ανάγκη κατεδάφισης των παλιών οικοδομημάτων ήταν μεγάλη. Οι επιτροπές του κληροδοτήματος, κατάφεραν ύστερα από μεγάλη προσπάθεια προς όλες τις κατευθύνσεις, το 1969, να πάρουν δάνειο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Μαζί με χρήματα από το αποθεματικό του «Εξάρχειου» κληροδοτήματος, ανεγέρθη το νέο κτήριο, έργο που τελείωσε το 1972. Πρόκειται, για ξενοδοχείο και δυο μαγαζιά στο ισόγειο.

Ο Βασίλης Έξαρχος ανέδειξε τα χωράφια, σε μια από τις πλέον κεντρικές συνοικίες της Αθήνας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

via Blogger anatakti.gr